ارزيابي توانايي دو گونه گياه مرتعي در جذب و اندوزش سرب در يك خاك آهكي آلوده

گياه­پالايي راهكار مناسبي براي پالايش خاك­هاي آلوده به فلزات سنگين است. هدف از اين پژوهش بررسي توانايي گياه­پالايي سرب توسط افسنتين (Artemicia absantium L.) و توق (Xanthium strumarium L.) در يك خاك آهكي آلوده بود. اين پژوهش در شرايط گلخانه­اي بصورت آزمايش فاكتوريل، در قالب طرح بلوك­هاي كامل تصادفي و در سه تكرار در گلخانه گروه علوم خاك دانشگاه اروميه انجام شد. بدين منظور يك نمونه خاك انتخاب و به­طور يكنواختي با غلظت­هاي مختلف سرب (صفر، 250، 500 و 1000 ميلي­گرم بر كيلوگرم خاك) آلوده شد. سپس كشت گياهان در خاك آلوده انجام شد (24 گلدان). در پايان دوره رشد، وزن خشك ريشه و شاخساره، غلظت سرب در ريشه و شاخساره گياهان و سرب زيست­فراهم خاك اندازه­گيري شد. همچنين، شاخص­هاي گياه­پالايي محاسبه شدند. نتايج نشان داد با افزايش آلودگي سرب در خاك، وزن خشك ريشه و شاخساره و تحمل گياهان كاهش يافت، در حالي­كه غلظت سرب ريشه و شاخساره، سرب تثبيت شده در ريشه و سرب استخراج شده توسط شاخساره گياهان، افزايش يافت. بين شاخص تحمل دو گياه تفاوت معني­داري (05/0P≤) وجود نداشت. نتايج همچنين نشان داد اندوزش سرب در ريشه توق (ميانگين mBAF و mBCF ريشه و mTF به­ترتيب 65/1 درصد، 48/5 و 97/0) بيش­تر از افسنتين بود. در حالي­كه اندوزش سرب در شاخساره افسنتين (ميانگين mBAF، mBCF شاخساره و mTF به­ترتيب 79/2 درصد، 86/2 و 84/1) بيش­تر بود. بنابراين مي­توان نتيجه­گيري كرد توق و افسنتين به­ترتيب در تثبيت گياهي و استخراج گياهي سرب در خاك­هاي آلوده (بويژه در سطوح 250 و 500 ميلي­گرم بر كيلوگرم) موثر باشند.