بررسي توان كلنيزاسيون و تأثير باكتري هاي حل كننده فسفات جداسازي شده از ديم زارها بر شاخص هاي رشد گندم در تنش هاي كم آبي و شوري

استفاده از كشت درون شيشه­اي هيدروپونيك يكي از روش­هاي مفيد و كاربردي براي انتخاب برترين جدايه­هاي باكتري­هاي محرك رشد گياهان با توان بالاي كلنيزاسيون در سطح ريشه مي­باشد. در اين راستا، پژوهش حاضر با هدف انتخاب برترين جدايه­ها از بين 16 جدايه باكتري حل­كننده فسفات كه طي مراحل قبلي اين پژوهش از ديم­زارهاي گندم استان­هاي قزوين و زنجان جداسازي شده بودند، طراحي و در مدت 45 روز در اتاقك رشد اجرا گرديد. قالب طرح كاملاً تصادفي و شامل تلقيح بذور گندم با 16 جدايه باكتري و كشت بذور جوانه­دار در محلول غذايي هوگلند (با قابليت هدايت الكتريكي 8 دسي­زيمنس بر متر و پتانسيل اسمزي 54/0- مگاپاسكال) حاوي تري كلسيم فسفات (منبع فسفر نا­محلول) بود. در تيمارهاي شاهد نيز بذور جوانه­دار بدون تلقيح با باكتري در محلول غذايي هوگلند حاوي مونو پتاسيم فسفات (شاهد با منبع فسفر محلول) و تري كلسيم فسفات (شاهد با منبع فسفر نامحلول) با سه تكرار كشت شدند. نتايج نشان داد كه جوانه­هاي گندم تلقيح شده با جدايه B18 خشك شدند. به استثناي جدايه­هاي B (14, 17, 32)؛ بقيه جدايه­ها جمعيت بالاي CFU106×6 بر گرم وزن تر ريشه، داشتند. تمامي جدايه­هاي باكتري نسبت به شاهد با منبع فسفر نامحلول، فسفر قابل دسترس محلول غذايي را افزايش و pH آن را كاهش دادند. در كل جدايه­هاي B3، B4، B6، B5، B1 و B2 برترين جدايه­ها از نظر توان كلنيزاسيون، افزايش محتوي آب نسبي برگ و شاخص­هاي رشد گياه گندم بودند؛ و براي آزمايش­­هاي تكميلي در گلخانه­ و مزرعه با بسترهاي خاكي (در راستاي توليد كود زيستي مناسب ديم­زارهاي گندم) استفاده از اين جدايه­ها توصيه مي­شوند.