اثربخشي آموزش گروهي تعامل والد- كودك بر مشكلات رفتاري و رابطه مادر- كودك در كودكان كم‌توان ذهني

Effectiveness of Parent-Child Interaction Group Training on Behavioral Problems and Mother-Child Relationship in Mentally Retarded Children

كم‌تواني ذهني با مشكلات بسياري از جمله دشواري رابطه با والدين و مشكلات رفتاري همراه است و يكي از روش‌هاي آموزشي براي كاهش مشكلات رفتاري و ارتباطي، آموزش تعامل والد- كودك مي‌باشد. در نتيجه، هدف اين مطالعه تعيين اثربخشي آموزش گروهي تعامل والد- كودك بر مشكلات رفتاري و رابطه مادر- كودك در كودكان كم‌توان ذهني بود. روش كار: مطالعه حاضر نيمه‌آزمايشي با طرح پيش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه كنترل بود. جامعه پژوهش دانش‌آموزان دختر كم‌توان ذهني مراجعه‌كننده به مراكز مشاوره و خدمات روانشناختي شهر اهواز در سال تحصيلي 98-1397 بودند. از ميان آنان 24 نفر با روش نمونه‌گيري در دسترس انتخاب و به صورت تصادفي در دو گروه مساوي (هر گروه 12 نفر) جايگزين شدند. گروه آزمايش 10 جلسه 60 دقيقه‌اي با روش آموزش گروهي تعامل والد- كودك آموزش ديد و گروه كنترل در ليست انتظار براي آموزش قرار گرفت. ابزارهاي پژوهش پرسشنامه‌هاي مشكلات رفتاري راتر (1967) و رابطه مادر- كودك پيانتا (1994) بودند. داده‌ها به كمك نرم‌افزار SPSS-21 و با روش تحليل كوواريانس تك‌متغيري تحليل شدند. يافته‌ها: يافته‌ها نشان داد كه بين گروه‌هاي آزمايش و كنترل از نظر مشكلات رفتاري و رابطه مادر- كودك تفاوت معني‌داري وجود داشت. به عبارت ديگر، آموزش گروهي تعامل والد- كودك باعث كاهش مشكلات رفتاري (001/0P<، 794/61F=) و بهبود رابطه مادر- كودك (001/0P<، 337/58F=) در كودكان كم‌توان ذهني شد. نتيجه‌گيري: بر اساس نتايج، استفاده از روش آموزش گروهي تعامل والد- كودك در كنار ساير روش‌هاي آموزشي براي كاهش مشكلات رفتاري و بهبود رابطه مادر- كودك در كودكان كم‌توان ذهني توصيه مي‌گردد.

Mentally retarded is accompanied with many problems including relationship difficulty with parents and behavioral problems, and one of the training methods for reducing behavioral and communication problems is parent-child interaction training. As a result, the aim of this study was determine the effectiveness of parent-child interaction group training on behavioral problems and mother-child relationship in mentally retarded children. Methods: Present study was a semi-experimental with a pre-test and post-test design with control group. The research population was mentally retarded female students who referred to counseling and psychological services centers in Ahvaz city in the academic years of 2018-19. From them 24 people were selected by available sampling method and randomly assigned into two equal groups (each group 12 people). The experimental group trained 10 sessions of 60-minute with the method of parent-child interaction group training and the control group was placed on the waiting list for training. The research instruments were the questionnaires of Rutter’s behavioral problems (1967) and Pianta’s mother-child relationship (1994). Data were analyzed by SPSS-21 software and with univariate analysis of covariance method. Results: The findings showed that there was a significant difference between the experimental and control groups in terms of behavioral problems and mother-child relationship. In the other words, parent-child interaction group training led to reduced behavioral problems (F=61/794, P<0/001) and improved mother-child relationship (F=58/337, P<0/001) in mentally retarded children. Conclusions: Based on the results, it is recommended that to use parent-child interaction group training along with other training methods for reduce behavioral problems and improve mother-child relationship in mentally retarded children.