بررسي لحن روايت در داستان اعرابي درويش و ماجراي زن با او؛ بر پايۀ نظريّۀ كانون روايت ژرار ژنت

روايت ­شناسي در دهه­ هاي اخير با ارائۀ نظريّه­ هاي گوناگون بيش از پيش مورد توجّه قرار گرفته و دست­كم در ادبيّات داستاني از جهات بسياري راه ­گشا بوده است. در اين رابطه، يكي از نظريّه ­پردازان برجسته، ژرار ژنت نام دارد كه با تكيه بر مقولۀ لحن، تحوّل مهمّي در روايت­شناسي پديد آورده است. كاربست مباني آراء ژنت در داستان­ هاي فارسي، بخش ­هاي نويني از هنرنمايي نويسندگان را آشكار مي­كند. در حوزۀ ادبيّات داستاني كلاسيك فارسي، مولوي چهره ­اي ممتاز است. او در مثنوي بسياري از موضوعات اخلاقي، عرفاني و ديني را در قالب داستان تشريح كرده است. در مقالۀ پيش­رو، با روش توصيفي- تحليلي، تكنيك­ هاي روايي به­ كار رفته در حكايت اعرابي درويش و ماجراي زن با او و لحن آن با رويكرد به آراء ژنت، كاويده شده است. نتايج تحقيق نشان مي­دهد كه زمان غالب روايت، هم ­زماني و كانون مكان روايت پربسامد، من- قهرمان بوده است. ديگر آن­كه، تك­ گويي دروني تنها مؤلّفه­ اي بوده كه در داستان ديده نشده است. اين امر، بيانگر برون­گرايي شخصيّت­ ها و كنشگري آن­ها در دنياي واقعي است.

This article has no abstract