مقايسۀ تطبيقي انواع بينامتنيت ژرار ژنت با نظرية بلاغت اسلامي در فصول شانزدهم و هفدهم اصول الفصول في حصول الوصول

امروزه پيوند ادبيّات تطبيقي و بينامتنيت دستاوردي جديد است كه مي­توان در چارچوب الگوها و روش‌هاي آن، به تحليل اثر پرداخت. از مهم‌ترين عوامل تحليل در حوزة ادبيّات تطبيقي، بررسي شباهت‌ها و تأثيرگذاري آثار بر يكديگر و چگونگي تحقق يا انتقال يك موضوع و درون‌مايه است؛ ولي خوانش بينامتني دغدغة فرا‌رفتن از بررسي منابع مشابه و تأثير و تأثر را دارد؛ يك متن بر پاية گفتماني از پيش موجود، بنا مي‌شود و سپس آن گفتمان را از آن خود مي‌كند و حتّي موجب دگرگوني معناي متن محوري مي‌شود. در جستار پيش رو، با تكيه بر روش توصيفي-تحليلي، به بررسي تطبيقي وجوه بينامتني ژنت با نظريۀ بلاغت اسلامي در اصول الفصول مي‌پردازيم. بر اين اساس انواع بينامتني آشكار ـ تعمدي، پنهان ـ تعمدي و ضمني و وجوه تطبيقي آن‌ها در بلاغت اسلامي از جمله تضمين، تمثيل، ارسال‌المثل، اقتباس، عقد، اشاره، حل و انتحال و تلميح، در اين اثر بررسي مي‌شود. بررسي ميزان استفاده از متون پيشين بر اساس نظرية ژنت و تطبيق آن‌ها با نظريۀ بلاغت اسلامي از اهداف اين پژوهش به شمار مي‌رود. بر اساس پژوهش حاضر، بيشترين گونة بينامتني، بينامتنيت ضمني و در تطبيق با بلاغت اسلامي از گونۀ اقتباس است. پس ‌از آن به ترتيب بينامتنيت آشكار ـ تعمدي، بيشترين فراواني را دارند. خلاقيّت هدايت در چگونگي به كار بردن متون پيشين و استفاده از عنصر بينامتني و ايجاد پيوند بديع و مبتكرانه بين متون پيشين و متن حاضر به گونة هنرمندانه باعث جذب و اقناع مخاطب مي‌شود

This article has no abstract