چرخيات

فاقد عنوان لاتين

«چرخيات» نوعِ ادبي ناشناخته ­اي در تاريخ ادبيات فارسي است.با آنكه در تمام دوره ­هاي شعر فارسي (از آغاز تا پايان دورة قاجار) نمونه ­هايي از چرخيات مي­توان يافت؛امّا به سبب آنكه تا قرن نهم، نام مشخصي بر آن ننهاده ‌اند­، ناشناخته مانده است. چرخيات شعري است، در قالب قصيده كه شاعر،چرخ (=آسمان) و ستارگان و بروج فلكي را توصيف مي­كند و گاه با نيروي خيال، به معراج مي­رود (= معراج الخيال) تا مدحِ ممدوح را از زبان چرخ و آنچه در آن است، بيان كند. در اين مقاله براي نخستين بار، چرخياتي از معروف­ترين شاعران زبان فارسي، از لابه­لاي ديوان ­ها و تذكره ­ها استخراج شده است تا به اين پرسش­ها پاسخ داده شود كه نخستين نمونة چرخيات،از چه زماني پديد آمده است و سابقة كاربرد اين نام، براي اين نوع شعر از كجاست؟ موضوع و محتواي چرخيات چيست و مخاطب آن كيست؟ چرخيات در سير تاريخي خود، چه دگرگوني ­هايي را پذيرفته است و مناسبات متون در اين نوع شعر، چگونه است؟ آيا چرخيات در ساختار سنّتي قصيده ­هاي مدحي و صرفاً در تشبيب قصيده ­ها، نمودار شده يا در دوره­ هاي بعد، كلّيت شعر را فرا گرفته است و به صورت نوع ادبي مستقلّي در شعر فارسي نمايان شده است؟

فاقد چكيده لاتين