مباني تعيّن فرهنگي ـ اجتماعيِ اعتباريات در الميزان

مسئلة اصلي اين پژوهش، «تعيّن فرهنگي ـ اجتماعي معرفت اعتباري»، از منظر مرحوم علامه طباطبائي در الميزان است. سؤالات پژوهش عباتند از: خاستگاه معرفت‌هاي اعتباري چيست؟ عوامل اجتماعي ـ فرهنگي به چه ميزان در تعيين آنها مؤثرند؟ اين معارف در چه سطحي شكل مي‌گيرند؟ عامل مسلط در آنها چيست و بالاخره، هدف و محور اصلي تغييرات در معرفت‌هاي اعتباري چه چيزي است؟ برخي از نتايج اين پژوهش در پاسخ به اين پرسش‌هاست كه مرحوم علامه طباطبائي، خاستگاه اصلي معرفت‌هاي اعتباري را فطرت و طبيعت انسان مي‌داند. تأثير عوامل اجتماعي ـ فرهنگي را يك تأثير اضطراري معرفي مي‌كند. سطوح مختلف فردي، گروهي، حزبي و مانند آن، براي اين معارف در نظر مي‌گيرد. با وجود تأثير عوامل مختلف اجتماعي و فرهنگي بر آنها، عامل اصلي تعيين‌كننده بر آنها را فطرت و طبيعت مي‌داند. بالاخره، اصلي‌ترين هدف تغييرات در معرفت‌هاي اعتباري را اعتباريات پسيني قلمداد مي‌كند. در اين جستار، از روش‌هاي توصيفي ـ تحليلي، تحليل محتوا و روش اسنادي استفاده برده‌ايم.