بررسي نقادانۀ دعاوي طبيعت‌گرايانۀ داوكينز

ريچارد داوكينز، يكي از ملحدان عصر حاضر و بسيار متأثر از داروينيسم است و به‌عنوان زيست‌شناس تكاملي با رويكرد طبيعت‌گرايانۀ خويش سعي در تبيين تمامي پيچيدگي‌هاي جهان دارد و همچنين با استفاده از اخلاق تكاملي، پيوند ميان دين و اخلاق را انكار مي‌كند ودر نهايت در تلاش است كه فرضيۀ خداوند را به‌عنوان طراح و ذهن كيهاني كنار گذارد. اما نكتۀ شايان توجه اين است كه با وجود وارد آمدن نقدهاي جدي بر نظريۀ تكامل داروين، اين نظريه همچنان اهميت زيادي دارد و به‌نظر مي‌رسد تعارض‌هاي بسياري را ميان باورهاي ديني و علم موجب شده است. در نظر بسياري از افراد، معارضه‌اي كه متوجه دين است، ناشي از تعارض ميان محتواي علم و دين نيست، بلكه از مسلّم انگاشتن اين فرض است كه روش‌هاي علمي، تنها راه رسيدن به شناخت و كشف واقعيت هستند. در پژوهش حاضر برآنيم كه با بررسي نقادانۀ برخي رويكردهاي طبيعت‌گرايانۀ داوكينز از منظر آلوين پلنتينگا و ديگران، از اين نتيجه دفاع كنيم كه مي‌توان با تفسير درست از نظريه‌هاي مطرح در علوم تجربي و توجه به مسائل روش‌شناختي در حوزه‌هاي علمي، ميان علم و دين توافقي حقيقي يافت و در نهايت روش‌هاي علمي براي شناخت جهان را به‌عنوان شيوه‌هاي تدبير و فاعليت الهي برشمرد.