الگوي پايداري در بهينه‌سازي كاربري اراضي در حوضه آبخيز حبله‌رود

تركيب مناسب كاربري اراضي از عوامل مهم در حفظ و پايداري منابع آب و خاك به‏ ويژه در بستر حوضه هاي آبخيز است. در مطالعه حاضر، با در نظر گرفتن همزمان شاخص هاي اقتصادي، اجتماعي و زيست ‏محيطي، نحوه بهره برداري بهينه و پايدار از اراضي حوضه آبخيز حبله ‏رود بررسي شد. بدين منظور، از مدل ابزار ارزيابي آب و خاك (SWAT) و روش هاي فرا رتبه‏ اي پرومتي (PROMETHEE) و الكتره (ELECTRE) به ‏عنوان دو نمونه از مدل‏ هاي تصميم گيري چندشاخصه استفاده شد. داده هاي مورد نياز در تعيين شاخص‏ هاي زيست‏ محيطي از جمله دما، بارش، رطوبت، تبخير وتعرق براي يك دوره 26ساله و داده هاي مربوط به شاخص هاي اقتصادي و اجتماعي شامل هزينه توليد، درآمد ناخالص و ميزان اشتغال در سال 1396 گردآوري شد. نتايج نشان داد كه كاربري باغ در جنوب حوضه هم از لحاظ اقتصادي اجتماعي و هم از لحاظ زيست محيطي، در رتبه اول و كاربري مرتع در شمال حوضه در رتبه آخر انواع كاربري ها قرار دارند؛ همچنين، در كاربري هاي باغ در شمال حوضه و مرتع در جنوب حوضه، تضاد رتبه‏ بندي چه از لحاظ شاخص هاي اقتصادي اجتماعي و چه از لحاظ شاخص هاي زيست محيطي مشاهده شد. از اين رو، بر مبناي ارزيابي به دست‏آمده، پيشنهاد هايي در راستاي بهبود وضعيت و توسعه اراضي مورد مطالعه ارائه شد.