ارزيابي تغييرات ‏بهره‌وري كل عوامل توليد كشاورزي در ايران، كاربرد شاخص‌هاي مختلف ‏بهره‌وري

تأمين غذا يكي از چالش‌هاي اصلي جوامع آينده بشري محسوب مي‌شود و برنامه‌ريزي صحيح در بخـش كشـاورزي مي‌تواند موجب كاهش تهديدات و چالش‌ها در اين بخش گردد. بر اين اساس كشاورزي از ديرباز يكي از پايه‌هاي اصلي و امنيـت ملـي هـر كشوري بوده و در ارزش افـزوده و اشـتغال سـهم بسزايي داشته است. هدف اين پژوهش ارزيابي تغييرات ‏بهره‌وري كل عوامل توليد كشاورزي در ايران و كاربرد شاخص‌هاي ‏بهره‌وري «مالم كوئيست»، «فار- پريمونت» و «هيكس- مورستين» در فاصله زماني 1395-1366 بوده كه با استفاده از داده‌هاي طرح آمارگيري نمونه‌اي وزارت جهاد كشاورزي و اطلاعات كلان بخش كشاورزي از مراكز رسمي آمار، با روش ناپارامتري انجام شده است. بر طبق نتايج محاسبات متوسط تغييرات ‏بهره‌وري كل در كشاورزي ايران براي شاخص مالم كوئيست «20.4 درصد افزايش»، فار- پريمونت «8.8 درصد افزايش»، هيكس- مورستين «2 درصد افزايش» داشته است. متوسط افزايش تغييرات ‏بهره‌وري نشان‌دهنده افزايش تغييرات تكنولوژيكي در دوره مذكور بوده است و براي افزايش ‏بهره‌وري بخش كشاورزي با به‌كارگيري از تكنولوژي جديدتر و مصرف بهينه نهاده‌ها در توليد محصولات كشاورزي مي‌توان در جهت افزايش ‏بهره‌وري در توليد به‌عنوان يك راهبرد اجرايي اقدام كرد.