بررسي پايداري مخارج سلامت در ايران: شواهد جديدي بر اساس رويكرد ARDL

سرانه مخارج سلامت در هر اقتصاد يكي از مهم‌ترين شاخص‏هاي توسعه سرمايه انساني محسوب مي‏شود كه بر بهره‏وري نيروي كار و افزايش رشد اقتصادي تأثير فراواني دارد. هزينه‏هاي صورت گرفته در اين بخش از ديدگاه اقتصادي، سرمايه‏گذاري در سرمايه انساني معرفي شده است. ازآنجايي‌كه در كشورهاي درحال‌توسعه بخش قابل‌توجهي از بودجه كشور و درآمد خانوارها صرف مخارج سلامت مي‏شود، بررسي روند اين مخارج، ميزان منابع تخصيص داده شده و تشخيص عوامل مؤثر بر آن ‌يكي از چالش‏هاي اساسي حوزه سلامت است. بنابراين، هدف پژوهش حاضر بررسي پايداري سرانه مخارج سلامت در ايران طي دوره 1360 تا 1396 با استفاده از متغير‏هاي جمعيت، درآمد و نرخ تورم است كه درراستاي افزايش سرمايه انساني جهت تسهيل رشد اقتصادي و تخصيص بهينه بودجه‏ دولت به‌منظور ارتقاي عدالت اقتصادي است. براي بررسي پايداري سرانه مخارج سلامت از روش خودرگرسيوني با وقفه‏هاي توزيعي (ARDL) و آزمون باند استفاده‌ شده است. يافته‏ها نشان مي‏دهند كه هزينه‏هاي سرانه سلامت در ايران طي دوره موردمطالعه داراي روندي ناپايدار بوده و وجود معادله هم‌جمعي بلندمدت به تأييد نرسيده است. نتايج تخمين كوتاه‏مدت بيان مي‌دارد كه ضريب درآمد و جمعيت اثر مثبت ولي نرخ تورم تأثيري منفي بر سرانه هزينه‏هاي سلامت در ايران داشته‏اند. براساس يافته‏هاي اين پژوهش، كنترل تورم از سوي دولت مي‏تواند نقش مهمي در ارتقاي كيفيت سرمايه انساني در ايران داشته باشد و اجراي سياست‌هايي در جهت كنترل آن توصيه مي‏شود.