ارزيابي تنوع ژنتيكي و تعيين ساختار جمعيت ژنوتيپ هاي عدس با استفاده از نشانگر ريزماهواره

هدف: عدس (Lens culinaris) سومين لگوم دانه اي مهم در دنيا بعد از نخود و نخود فرنگي مي باشد. اين مطالعه با اهداف (1) تعيين تنوع ژنتيكي و ساختار تغييرات مولكولي ژنوتيپ ها و (2) شناسايي روابط بين ژنوتيپ ها براي نگهداري، مديريت و استفاده از اين ژنوتيپ ها در برنامه هاي به نژادي محصولات زراعي انجام شد. مواد و روش ها: DNA ژنومي كل از برگ هاي از هر ژنوتيپ با استفاده از پروتكل CTAB استخراج شد. پس از استخراج DNA ، نمونه هاي DNA با استفاده از واكنش زنجيره اي پليمراز (PCR) تكثير شدند. ارزيابي تنوع ژنتيكي 90 ژنوتيپ عدس با استفاده از 30 نشانگر SSR انجام شد. نتايج: در مجموع‌ 145 آلل چندشكل با ميانگين 4.83 آلل به ازاي هر جفت آغازگر تكثير شد. بالاترين تعداد آلل به نشانگر SSR80 با 8 آلل و كمترين آن به SSR96‌‌، ‌ SSR204‌،215‌SSR و SSR233 نشانگر با 3 آلل اختصاص داشت. ميزان اطلاعات چندشكلي براي نشانگرها بين 0.83 تا 0.35 با ميانگين 0.63 بود. بيشترين و كمترين ميزان محتواي اطلاعات چندشكلي به نشانگر SSR80 و نشانگر SSR28 به ترتيب تعلق داشت. مقدار شاخص شانون از 1.94 (براي نشانگرSSR80 ) تا 0.829 (براي نشانگر SSR48) متغير بود. هتروز‌يگو‌سيتي مور‌د انتظار در ژنوتيپ ها دامنه اي از 0.845‌ (‌SSR80) و كمترين آن 0.422‌‌ (SSR48) مشاهده شد. ميانگين اين شاخص 0.643 به دست آمد. تجزيه خوشه اي با روش مبتني بر فاصله Neihbour-Joining و تجزيه ساختار جمعيت با روش مبتني بر مدل Bayesian انجام شد. بهترين تعداد زير جمعيت 3 عدد شناسايي شد، كه در زيرجمعيتها افرد بر اساس مناطق جغرافيايي از يكديگر تفكيك نشدند. نتيجه گيري: ﻧﺘﺎﯾﺞ اين ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻧﺸﺎن داد ﮐﻪ نشانگر SSR ﮐﺎراﯾﯽ ﺑﺎﻻﯾﯽ براي ارزيابي ژنوتيپ هاي مختلف دارد. اين نشانگر ﺗﻮاﻧﺴت ﺗﻤﺎﻣﯽ ژﻧﻮﺗﯿﭗ ﻫﺎ را ﺑﻪ ﺧﻮﺑﯽ از ﻫﻢ تفكيك ﮐﻨﻨﺪ.