كراميان و تحولات سياسي و اجتماعي نيشابور در قرون ميانه

كراميه ازجمله فِرِق كلامي منشعب از مذهب تسنن است كه توسط ابوعبدالله محمد بن كرام سجستاني در زمان حكومت طاهريان در خراسان پايه گذاري شد و در نيشابور صاحب نفوذ فراوان گشت. كراميه تنها يك فرقۀ كلامي نبود، بلكه آموزه هاي آن نشان از مذهب و مكتبي فقهي داشت كه سبك و سياق ويژه اي از زندگي اجتماعي و مسائل مرتبط با آن را به پيروان خود ارائه مي داد. همچنين پيش گامي آنان در ايجاد خانقاه به‌مثابه محلي براي آموزش علوم اسلامي و سير و سلوك عرفاني در نيشابور و جهان اسلام نيز عامل مهم و اثرگذاري در تحولات اجتماعي بود. اين پژوهش بر آن است تا با استفاده از منابع و تحقيقات كتابخانه اي و با اتكاء به روش توصيفي تحليلي به چگونگي ظهور و قدرت يابي كراميان در شهر نيشابور بپردازد و چگونگي عقايد و اعتقادات و نقش آن‌ها در تحولات سياسي، اجتماعي و امنيتي اين شهر در زمان مورد بحث را واكاوي نمايد. پرسش اصلي اين پژوهش حول اين محور شكل‌گرفته است كه چه عواملي باعث شد تا اقدامات كراميان مسبب تغيير و تبادلات گوناگون در لايه هاي اجتماعي، سياسي و امنيتي شهر نيشابور در دوره تاريخي مورد بحث شود؟ يافته هاي پژوهش نشان مي دهد كه تظاهر به زهد و تقوي، نزديكي تدريجي به برخي قدرت هاي زمانه، حُب مقام و رياست، اجحاف و تعدي، جنگ هاي فرقه اي و به راه انداختن دستگاه تفتيش عقايد، ازجمله ابزاري بودند كه كراميان از آن‌ها براي نيل به اهدافشان در شهر نيشابور بهره بردند و بدين گونه اوضاع سياسي، اجتماعي و امنيتي اين شهر را تحت تأثير قرار دادند.