واكاوي جامعه‌شناختي بسترهاي فلات‌زدگي شغلي اعضاي هيئت علمي در دانشگاه‌هاي ايران برمبناي نظريۀ زمينه‌اي

فلات‌‌زدگي شغلي، به معني ارتقانداشتن و نبود تنوع و چالش در شغل، وضعيتي عيني ذهني است كه ميزان و نوع آن بين گروه‌‌هاي مختلف درون جامعه متفاوت است و از توانايي‌هاي فردي، ويژگي‌هاي سازماني، امتيازات و فرصت‌هاي عيني در دسترس افراد و تصورات ذهني آنان از اين فرصت‌ها تأثير مي‌گيرد. هدف مقالۀ حاضر، تحليل جامعه‌شناختيِ پتانسيلِ فلات‌زدگي شغلي اعضاي هيئت علمي در دانشگاه‌هاي ايران است. بدين منظور براساس روش‌‌هاي نمونه‌‌گيري حداكثر تنوع و هدفمند با 17 نفر از اعضاي هيئت علمي دانشگاه‌‌هاي ياسوج، اهواز و تهران مصاحبۀ عميق انجام شد. نتيجۀ تحليل و كدگذاري داده‌‌ها در سه مرحلۀ كدگذاري باز، محوري و انتخابي، استخراجِ 135 مفهوم، 23 خرده‎‌مقوله، 9 مقولۀ محوريِ برجستگي ملاك سياسي جناحي تصدي پست‌‌هاي مديريتي، ناامني فضاي دانشگاه، ويژگي‌‌ها و ضعف‌‌هاي مديريتي، سياست‌گذاري‌‌هاي نامناسب دانشگاهي، ارتقاي علمي محور دغدغه‌‌ها، احساس تبعيض همه‌جانبه، ويژگي‌‌هاي فردي اعضا، دغدغه‌‌هاي مالي و اجتماعي و كمبود امكانات زيرساختي و مقولۀ هستۀ ساختاري عامليتي بودن پتانسيل فلات‌زدگي شغلي اعضاي هيئت علمي بوده است. مقولۀ هسته بيان‌كنندۀ اين است كه عوامل ساختاري كلان (سياست‌زدگي، ناامني، ابهام سياست‌‍گذاري و ...) و ويژگي‌هاي عامليتي خرد (سطح انگيزش، داشتن مهارت‌‌ها و توانايي‌‌ها و ...) در تأثير متقابل با يكديگر، تعيين‌‎كنندۀ وضعيت فلات‌زدگي اعضاي هيئت علمي‌اند؛ درنهايت، مهم‌ترين دغدغۀ اعضاي هيئت علمي مشاركت‌كننده، بحث ارتقا به‌منزلۀ مهم‎ترين عامل ساختاري مرتبط با فلات‌‎زدگي و عامل سياسي به‌منزلۀ مهم‌ترين زمينۀ ايجادكنندۀ فلات‌زدگي بوده است.