اهداف و شيوه‌هاي مناظرات امام رضا(ع) و مأمون در مسئله امامت

در ميان روايات كلامي امام رضاعليه السلام چهار مناظره در موضوع امامت (با حذف موارد تكراري و با توجه به تعريف خاص مناظره و تفاوت آن با احتجاج)، گزارش شده است كه اهداف و شيوه‌ها و نتايجي خاص را در بردارد. در برخي كتاب‌هاي روايي، دو مناظره نيز ميان مامون و علماي عامه در موضوع امامت، گزارش شده است كه با توجه به انگيزه هاي مامون از برپايي جلسات مناظره، جاي بحث و گفتگوي بسيار دارد. مناظرات امام رضاعليه السلام بر اساس روشهاي گفتمان قرآني، در اصول و غايت، تفاوتهاي بنيادين با شيوه مناظره علم منطق دارد. و در ميان انواع صورتهاي گفتمان، تنها منطبق بر نوع گفتمان قرآن با هدف هدايت انسان است. اين مناظرات، مبتني بر اهداف و شيوههايي است كه نه تنها در آن دوره تاريخي، كه در همه روزگاران ميتواند مورد استفاده در پاسخگويي به سوالات و شبهات قرار گيرد. در اين پژوهش، اين اهداف و شيوه‌ها در مناظرات امام رضاعليه السلام تا حدي واكاوي شده و در كنار آن به بخشي از اهداف و شيوه‌هاي مامون در مناظره با علماي عامه نيز پرداخته شده است.