ارزيابي نحوه مصرف دوز بالاي متوتروكسات در يك مركز درماني سرطان در شمال ايران

زمينه و هدف: متوتروكسات دارويي با ايندكس درماني باريك و يكي از داروهاي پرمصرف و پرعارضه در بخش هاي هماتولوژيانكولوژي مي باشد. دوز بالاي متوتروكسات در لوكمي حاد لنفوبلاستيك، استئوساركوما، لنفوم غير هوچكين و لنفوم اوليه سيستم اعصاب مركزي كاربرد دارد. پروفايل عوارض متوتروكسات به دوز آن وابسته است. هدف اين مطالعه، بررسي نحوه مصرف و عوارض دوز بالاي داروي متوتركسات در يك مركز درمان سرطان در شمال ايران بود. روش بررسي: اين مطالعه توصيفيمقطعي از خرداد ۱۳۹۵ تا ارديبهشت ۱۳۹۶ در مركز آموزشيدرماني امام سجاد (ع) رامسر انجام شد. دوز بيش از mg/m^۲ ۵۰۰ متوتروكسات به عنوان دوز بالا در نظر گرفته شد. وضعيت هيدراتاسيون، ارزيابي عملكرد كليوي و كبدي، آزمايشات خوني، ارزيابي pH ادرار، دوز و دفعات تجويز لكوورين، اندازه گيري سطح سرمي متوتروكسات و عوارض جانبي ارزيابي گرديدند. يافته ها: ۴۴ مورد كموتراپي انجام شده با دوز بالاي متوتروكسات براي لنفوم (۳۰ مورد)، لوكمي حاد لنفوبلاستيك (هشت مورد) و استئوساركوما (شش مورد) بررسي شد. در تمام بيماران، هيدراتاسيون با نرمال سالين همراه با ml ۲۵ بي كربنات سديم ۸/۴% انجام شد. در هيچ بيماري اندازه گيري pH ادراري انجام نشد. تعداد دفعات تجويز لكوورين ۳/۰۳±۵/۶۴ و دوز آن، mg/m^۲ ۱/۷ ±۱۷/۶ هر شش ساعت بود. سطح سرمي متوتروكسات در هيچ بيماري اندازه گيري نشد. نتيجه گيري: جنبه هاي مثبت مشاهده شده شامل هيدراسيون خوب، تجويز بي كربنات و تجويز لكوورين در بيماران دريافت كننده دوز بالاي متوتروكسات بوده، ولي اندازه گيري سطح سرمي متوتروكسات و نيز تجويز بي كربنات بر اساس pH ادراري در هيچ يك از بيماران انجام نشد.