تعامل و تقابل استعاره‌هاي مفهومي «زن» و «مرد» در شعر سيمين بهبهاني

امروزه زبان‌شناسان علوم شناختي به استعاره، تنها به‌عنوان يك عنصر زينتي و جمال‌شناختي كلام نگاه نمي‌كنند، بلكه از اين ديدگاه، استعاره شيوه‌اي از مفهوم‌سازي ذهني است كه در زبان نمود پيدا مي‌كند و تجربه‌هاي حسي، جسمي، حوادث زندگي و ميزان دانش زباني كاربران از طريق تشبيه، قياس و استعاره‌سازي با مفاهيم طبيعت، حيوانات، اجسام و ... ساختارهاي زباني جديدي را مي‌آفريند. اين نوع آفرينش‌هاي استعاري، نزد كاربران مختلف، متفاوت است و با توجه به مدل‌هاي ذهني و سابقة زيستي، فرهنگي و ميزان شناخت آن‌ها از ترفندهاي زباني و همچنين نوع تفكر و ايدئولوژي، مدل‌هاي استعاري متفاوتي را خلق مي‌كند كه به نظر مي‌رسد با مطالعه و بررسي اين طرح‌واره‌هاي استعاري، مي‌توان به زواياي مختلفي از فكر و انديشة نويسندة آن نسبت به يك مفهوم پي‌برد. باتوجه به اين‌كه حوزة معنايي و مضموني شعرهاي سيمين بهبهاني بسيار متنوع و شامل مضامين اجتماعي، سياسي، فرهنگي و غنايي است و همچنين با وجود تنوع بي‌شمار طرح‌واره‌هاي استعاري در شعر ايشان و آفرينش‌هاي خلّاقانة بعضي مدل‌هاي استعاري، در اين مقاله كوشيده‌ايم تا با استفاده از مدل استعاره‌هاي مفهومي، ديدگاه و جهان‌بيني سيمين بهبهاني را در ارتباط با زن و مرد و جايگاه احساسي، غنايي، فرهنگي و اجتماعي آن‌ها در ارتباط با هم، دريابيم. هدف نويسنده از مطالعه و برّرسي اين طرح‌واره‌ها، شناخت‌ و فهم نوع تعامل و تقابل مفهوم «زن» و «مرد» در شعرهاي ايشان و دريافتن لايه‌هاي پنهان ذهني و انديشگاني شاعر است.