تحليل كهن الگويي نماد « پري » در خسرو و شيرين نظامي

طبق نظر يونگ كهن‌الگوها در ناخودآگاه جمعي از طريق نمادها ظهور مي‌يابند. هر كهن‌الگو مي‌تواند در جامه‌ نمادهاي مختلف ظاهر گردد. با بررسي افسانه‌ها و قصه‌هاي پريان مي‌توان بين خودآگاه و ناخودآگاه كه آبشخور اسطوره‌هاست ارتباط برقرار كرد. پريان نيروهاي فرا طبيعي روح انسان را نمادين مي‌كنند. پايداري مضامين پري در ذهن بشري نشان از قدرت عظيم و شگرف آن‌هاست كه توانسته‌اند از ماقبل تاريخ به عصر جديد، سفر كنند و در لابه‌لاي آثار قصه پردازان و شاعران به حيات خود ادامه دهند. نظامي به همه باورهاي كهن درباره نماد پري آگاه بوده و به كمك آن توانسته نهاني‌هاي ناخودآگاه درون خود را كه در قهرمان داستان-شيرين- نمود يافته است، توصيف ‌كند. او در سايه‌ اين نماد و با تخيلات شاعرانه، آنيماي درون خود را به تصوير كشيده است. سويه‌ مثبت پري در خسرو و شيرين، نشانگر روان تكامل يافته و به فرديت رسيده سراينده آن مي‌باشد. هماهنگي ميان احوال و رفتار و نقش‌هاي «شيرين» نظامي با الگوهاي باستاني شخصيت «پري» حاكي از موفقيت شاعر در وصول به هدف آگاهانه اوست. پژوهش حاضر تصويرسازي نظامي را از كهن‌الگوي پري و تحول تدريجي مفاهيم آن در قالب داستان خسرو و شيرين نشان مي‌دهد. تصاوير و مفاهيمي كه بيان كننده راز بقاي اسطورة پري در زبان نمادين شاعران، تحت تأثير ناخودآگاه جمعي بشر مي‌باشد. در اين جستار ضمن طرح موضوع نقد كهن‌الگويي و بيان جايگاه نمادها در عرصه‌ آفرينش‌هاي هنري، به بررسي نماد پري در خسرو و شيرين نظامي پرداخته شده است.