بررسي انواع مدح و مرثيه در ديوان وصال شيرازي

ميرزا شفيع شيرازي، معروف به ميرزا كوچك و متخلّص به «وصال» يكي از بزرگ‌ترين شعراي عهد فتحعلي‌شاه و پسرش محمد شاه محسوب مي‌شود. وصال در انواع شعر استاد بود و درعين تقليد از پيشينيان، صفات اصلي بهترين نمونه‌هاي شعر كلاسيك را حفظ كرده است.او بيشتر شاعري مدّاح و قصيده سراست ك ديوانش انباشته از مدح بزرگان است.او انديشه هاي نو و مضامين بكر را در قالب قصيده و به شكل مدح ائمّه و بزرگان زمان خود بيان كرده است.دراين جستار به شيوۀ توصيفي، تحليلي و كمّي انواع مدح ومرثيه در ديوان وصال شيرازي بررسي مي‌شود. مدايح وي را مي‌توان در دو دستۀ جداگانه طبقه‌بندي كرد: مدايحي كه در وصف پيامبر اكرم(ص)، حضرت علي(ع) و خاندان پاك وي و يا مشايخ، علما و دانشمندان زمان است و ديگري اشعاري كه در مدح فتح عليشاه و ديگر دولت مردان سروده است. به‌طوركلّي در ديوان وصال، مدايح و مراثي اغلب در قالب قصيده و تركيب بند سروده شده؛ بسامد مدح ائمۀ اطهار(ع) به‌ويژه امام حسين(ع) نسبت به مدح امرا و پادشاهان و بزرگان خيلي بيشتر است؛ به‌طوري‌كه مراثي او در سوگ سرور و سالار شهيدان(ع) از مؤثّرترين مراثي وي به‌شمار مي‌رود.