تدقيق در بعض اصطلاحات موسيقي در شعر خاقاني

در شمارۀ يازدهم فصلنامۀ درّ دري مقاله‌اي با نام «عدم آشنايي خاقاني با موسيقي سنتي» از فيروز فاضلي (استاديار دانشگاه گيلان) و مجيد ايران نژاد نجف آبادي (دانشجوي دكتري) منتشر گرديد، در اينجا به نقد و بررسيِ آن مقاله پرداخته شده است. به عقيدۀ بنده ، خلافِ نظر مؤلفان مذكور ، اينكه خاقاني در شعرش به چگونگيِ دقيق و تعريفِ مصطلحاتِ موسيقي نپرداخته ، دليل بر عدم شناخت او نيست ؛ بلكه او مصطلحاتِ موسيقي را مانند برخي اصطلاحاتِ ديگر علوم ، در خدمتِ شعرش گرفته و به طور كلّي رسالت او در سخن سرايي ، تعريف مصطحات علومِ ديگر نيست . لازم به ذكر است آنچه در اين مقاله فراهم آمده، مشتي است نمونۀ خروار و بررسيِ كامل مقالۀ «عدم آشنايي خاقاني با موسيقي سنتي» باعث اطالۀ كلام و نيز بررسي مفصلِ موسيقي شناسيِ خاقاني مجالي فراخ تر مي طلبد. به عقيدۀ بنده مؤلفان هيچ شناختي در موسيقي قديم نداشته و جز كتابِ واژه نامۀ موسيقيِ ستايشگر كتابي در علم قديم موسيقي حداقل براي اين مقاله نديده اند خواسته اند موسيقيِ امروز ـ كه آن طور كه پيداست در آن هم تبحري ندارند ـ را در شعر خاقاني بيابند و تعميم دهند كه البته امري ناشدني است.