معرفي و بررسي رسالۀ‌ انسان‌نامۀ سيد محمد نوربخش

فاقد عنوان لاتين

انسان‌نامه اثر سيد محمد نوربخش، از صوفيان دورۀ تيموري است. به گفتۀ خود نويسنده، وي اين رساله را به اشارت الهي براي پادشاه نوشته است. از اين رساله، بيست نسخه در كتابخانه‌هاي ايران موجود است. رساله شامل يك مقدمه و دو باب است. نويسنده در مقدمه با استناد به آيات و احاديث، ضمن بيان فضيلت بني‌آدم بر ساير موجودات، به لزوم شناخت انسان و انسان كامل اشاره مي‌كند و اهميت پيروي از انبيا و اوليا را متذكر مي‌شود و اهم مهمات را شناخت نفس مي‌داند، سپس سه راه براي شناخت اوليا معرفي مي‌كند. وي در باب اول، به اهميت علم فراست و كارايي آن در شناخت اولياي الهي، نيز اهميت آن براي سلاطين به‌منظور انتخاب اشخاص شايسته براي امر حكومتي تأكيد مي‌كند و سلطنت صوري و معنوي را براي سلاطين لازم مي‌داند؛ در باب دوم به سيرت انسان و احوال و مقامات اولياي الهي و منازل و كيفيت هر مرتبه از مراتب دل مي‌پردازد و در نهايت اكمل مردان را مظهر جامع و وارث مصطفي(ص) مي‌داند و چنين مظهري را سيد علي همداني و در سلسلۀ ايشان ذكر مي‌كند. نويسنده در اين پژوهش، ضمن معرفي نسخۀ‌ خطي انسان‌نامه با موضوع علم «فراست»، ويژگي‌هاي رسم‌الخطي، فكري، زباني و بياني آن را بررسي و مختصري به زندگي سيد محمد نوربخش اشاره مي‌كند.