تحليلي بر رويكرد سبكي نسخۀ خطي شرح محبت‌نامۀ جامي

فاقد عنوان لاتين

زبان فارسي و فرهنگ ايران همواره مشتاقاني در جهان داشته است و كشورهاي ديگر از جمله شبه‌قارۀ هند از اين زبان و فرهنگ تأثير پذيرفته‌اند. نسخۀ خطي شرح محبت‌نامه كه شرح و تفسير يوسف و زليخاي جامي است، توسط محمد بن غلام بن محمد گهلوي در قرن سيزدهم هجري در هند نوشته شده است. در اين مقاله كوشش شد تا افزون بر معرفي نسخۀ خطي شرح محبت‌نامه، با رويكرد بررسي سبك‌شناختي متون، به اين پرسش كليدي پاسخ داده شود. اين اثر از نظر سبكي چه ارزش‌هايي دارد كه آن را شايستۀ توجه بيشتر مي‌كند؟ نگارنده پس از تصحيح نسخه‌اي از شرح محبت‌نامه، براي شناساندن هرچه بيشتر اين شارح پارسي‌گوي، به بررسي سبك‌شناسانۀ اين اثر در سه سطح زباني، ادبي، و محتوايي پرداخته است. بررسي اين نسخه نشان‌دهندۀ آن است كه گهلوي، بر زبان فارسي تسلط قابل توجهي دارد و پيامد آن تركيب‌سازي‌هاي بسيار و برجسته در شرح مثنوي يوسف و زليخا جامي و استفادۀ فراوان از آرايه‌هاي ادبي (كنايه، تشبيه، استعاره و جناس...) است. اين اثر، آيات و احاديث بسياري را در خود جمع كرده است و همچنين شارح اشعار پرشماري را از شاعران پارسي‌گوي ديگر براي تبيين دقيق‌تر شرح ابيات مثنوي يوسف و زليخا بيان كرده است.