شاهنامه سليماني؛ احياي سنت شاهنامه‌سرايي در دربار عثماني

فاقد عنوان لاتين

منظومۀ حماسي تاريخي شاهنامۀ سليماني اثر فتح‌الله عارف چلبي (درگذشتۀ 969)، نخستين «شاهنامه‌چي» دربار عثماني است. اين منظومه از جملۀ آثار حماسي تاريخي زبان فارسي است كه در قلمرو عثماني شكل گرفته و تاكنون از ديد پژوهشگران دور مانده‌ است. شاهنامۀ سليماني در شرح جلوس سلطان سليمان قانوني، قانون‌گذاري‌ها و فتوحات او در آسيا و اروپا سروده‌ شده‌ است. شيوۀ بيان عارف بيش از هركس به طرز فردوسي شباهت دارد، اما ديدگاه او دربارۀ فردوسي و شاهنامه‌ در اين منظومه قابل تأمل است. شاهنامۀ سليماني محصول قرن دهم هجري، نمونۀ بارز تاريخ‌نگري و تاريخ‌نگاري شاعران دربار عثماني به‌ويژه در نزاع طولاني دولت‌هاي عثماني و صفوي است. در پژوهش حاضر به‌عنوان نخستين تحقيق دربارۀ اين اثر، علاوه بر معرفي و تحليل شاهنامۀ سليماني بر اساس نسخۀ خطي كتابخانۀ آستان قدس رضوي، اين منظومه از منظر محتوا، مطابقت با تاريخ، چگونگي الگوپذيري از شاهنامه، زبان شعري و فنون ادبي بررسي مي‌شود.