معرفت اديان از منظر عبدالكريم جيلي

فاقد عنوان لاتين

در اين جستار ديدگاه‌هاي عبدالكريم جيلي در خصوص اديان مورد بررسي قرار گرفته است. در اين راستا، نشان داده مي‌شود كه جيلي تحت تأثير نظريه اله‌المعتقد ابن‌عربي چگونه در مورد ديگر اديان (بت‌پرستان، اهل طبايع، دوگانه‌پرستان، براهمه، يهود، مسيحيت و ...) قضاوت كرده است. علاوه‌بر اين، گزارش‌هايي كه جيلي در باب اديان بيان مي‌كند در برخي موارد مشابه با آثار ديگر و ناشي از نظريات ديگر نويسندگان تا عصر خويش است. در اين ميان، تفسير جيلي از دين اسلام، تفسير ويژه‌اي است. با توجه به اهميت حقيقت محمدي در ديدگاه‌ها و نظريات جيلي، او تعبير دين كلي را در مورد دين اسلام به كار برده و دين ساير انبياء را دين جزئي دانسته است. «دين كلي» در اين تعبير ناشي از معيت كبري و مقام جمع‌الجمعي پيامبر (ص) است كه در تمامي عوالم وجود و مراتب هستي و تمامي اشخاص انساني حضور دارد. اين حضور با ظهور «وجه‌الله» در مكاشفات عرفا مطابقت دارد.