مطالعه عوامل ريسك در عمليات تخليه و بارگيري نفت خام توسط كشتي‌هاي نفتكش با استفاده از روش Fuzzy TOPSIS

گستردگي و اهميت روز افزون عوامل ريسك در صنعت حمل و نقل دريايي، هدف اصلي اين مطالعه است. در اين تحقيق، عوامل اثرگذار بر كشتي­هاي نفتكش وارده به پايانه­ هاي نفتي دريايي كشور جمهوري اسلامي ايران مورد ارزيابي قرار گرفته است. اين مطالعه از نظر نوع كيفي و از نظر هدف كاربردي و توسعه­اي و از نظر ماهيت يك پژوهش توصيفي و پيمايشي است. اين تحقيق از مهرماه 1396 تا آذرماه 1397 با انجام مطالعات ميداني و با استفاده از پرسشنامه ­هاي تخصصي و مصاحبه­ هاي حضوري صورت گرفته است. قلمرو مكاني تحقيق اكثر بنادر و پايانه ­هاي نفتي دريايي و شركت ملّي نفتكش ايران و شركت نفت فلات قاره ايران و جامعه آماري آن كشتي­هاي نفتكش تحت مالكيت كشور جمهوري اسلامي ايران، متخصصين، كارشناسان و خبرگان مستقر در خشكي و شاغل در دريا شناسايي و تعيين گرديدند. در اين مطالعه با استفاده از روش دلفي فازي مهم­ترين عوامل ريسك در كشتي­هاي نفتكش بعد از غربال كردن از بين 43 عامل مهم ريسك انتخاب و دسته­بندي شده­اند. در اين راستا، تعداد هفت معيار اصلي و 15 عامل زيرمعيار ريسك در قالب Fuzzy TOPSIS كاربردي و نظرات پنل خبرگان دلفي براي ايمني كشتي، خدمه و كاركنان آنان طبقه ­بندي شده­اند. با توجه به اينكه اغلب روش­هاي قديمي ارزيابي ريسك پيرامون موضوع اين تحقيق فقط به مطالعه دو قطب اصلي يعني پيامد و احتمال در ارزيابي­ها پرداخته ­اند و با توجه به اينكه اين دو عامل اصلي به­صورت جامع به تمام جنبه ­هاي خطرات پروژه نمي­پردازند، در اين مقاله براي اطمينان بيشتر و دقيقتر و تضمين ارزيابي و رتبه­بندي­ها از روش Fuzzy TOPSIS استفاده شده است. نتايج نشان مي­دهد در رتبه­ بندي­ عوامل ريسك و با در نظر گرفتن معيار­هاي ارزيابي، به ترتيب اهميت، عوامل انساني، ماشين آلات و مخازن كشتي و ايمني به عنوان مهمترين عوامل ريسك ­آفرين در بروز حوادث در عمليات كشتي­هاي نفتكش شناخته مي­شود.