تحليل روان‌شناختي مؤلفه‌هاي اعتقادي مؤثر بر سلامت از منظر قرآن كريم

مقدمه: با وجود همه پيشرفت هاي نظري، توجه به بعد اعتقادي و معنوي سلامت در اكثر برنامه هاي ارتقاي سلامت انساني ناديده گرفته شده است. درباره نحوه تأثير مؤلفه هاي اعتقادي بر بهداشت و سلامت افراد سوالات و ابهاماتي وجود دارد كه انجام پژوهش هاي تازه براي پاسخ و رفع آن ابهامات را ضروري مي كند. بنابراين هدف اين پژوهش تبيين روان شناختي برخي از مؤلفه هاي اعتقادي مؤثر بر سلامت انسان از منظر قرآن كريم مي باشد. روش: پژوهش حاضر يك مطالعه كيفي بوده و در بررسي داده ها از روش تحليل محتوا استفاده شده است. در اين پروژه مؤلفه هاي معنوي و اعتقادي ايمان، ذكر خدا و صبر كه در تأمين سلامت فرد مؤثر مي باشد پس از بررسي و استخراج از بين آيات شريفه قرآن، از طريق رويكرد تفسيري و از منظر روان شناختي مورد تحليل قرار گرفت. در اين راستا علاوه بر بهره گيري از قرآن و منابع علمي و مذهبي معتبر، از نظرات تعدادي از اساتيد دينيِ دانشگاهي و حوزوي نيز استفاده گرديد. ضمناً به صورت جانبي از طريق مصاحبه با 30 نفر از بيماران بستري شده در بيمارستان و 5 نفر از پرستاران، به نقش باورهاي اعتقادي در تأمين آرامش و سلامت آنان پرداخته شد. يافته ها: نقش آموزه هاي قرآني در تأمين و ارتقاي سلامت انساني از جامعيت خاصي برخوردار است. قرآن از يك سو با تعيين ابعاد جسماني، رواني، اجتماعي و معنوي سلامت، و از سوي ديگر با اتخاذ دو رويكرد روان شناختي »تبشير و انذار « خواسته است مهم ترين مؤلفه هاي اعتقادي و معنوي مؤثر در سلامت فرد نظير: ايمان به خدا، ذكر خدا، صبر، توكل، توبه و ... را كه داراي تأثيرات درماني و پيشگيرانه مثبتي مي باشند، در قالب يك فرهنگ فراگير و اميدوار كننده به بشريت ارائه كند. با اينحال پژوهش هاي زيادي لازم است تا وسعت و جامع نگري قرآن را در تأمين سلامت و ارتقاي سطح زندگي روشن نمايد. نتيجه گيري: با اتكاء به يافته هاي بدست آمده مي توان ادعا كرد كه ابعاد سلامت و شيوه هاي تأمين آن در قالب هاي جسماني، معنوي، اجتماعي و روان شناختي در قرآن موجود و تبيين شده است. با استناد به اين زمينه مدل روان شناختي تأمين سلامت از ديدگاه قرآن توسط نگارنده طراحي گرديد.