شمايل عشّاق در آيينه ي تصاوير ويس و رامين

عشق در منظومه ويس و رامين با زندگى پيوند خورده است و انگيز‌ه‌اى است براى زنده ماندن و شادابي و از دخترى افسرده كه قصد خودكشى دارد زنى فعال و مبارز و از پسرى خوش‌گذران و بى‌هدف، شاهى خردمند و عدالت‌گستر مى‌سازد. گرگاني اين مضمون غنايي را به مدد ِ مهارت و چيره‌دستي در تصويرگري، باور‌پذير مي‌كند. مساله اصلي در اين مقاله بررسي و تحليل تصاوير اندام عشّاق در منظومه ويس و رامين فخرالدين اسعد گرگاني است. يافته‌‌هاي اين مقاله نشان مي‌دهد كه در اين منظومه به ترتيب تصوير روي، رخسار، زلف، چشم و قد و قامت بيش‌ترين كاربرد را داشته است هر چند گرگاني از جلوه‌‌گري ابرو، زنخدان، لب، دندان و دهان و ... نيز غافل نمانده است. ذائقه و سليقه‌ي ايراني براي هر يك از اعضا و اندام معشوق ويژگي خاصي را مي‌پسندد و اين مسئله در شعر كهن فارسي به صورت يك قاعده كلي ارائه شده و گرگاني نيز در تصويرگري اندام عشاق از آن پيروي كرده است. بدين منظور با بررسي محتواي كيفي و تحليل منابع كتابخانه‌هاي به شيوه توضيحي-تحليلي، در آن دسته از ابيات اين منظومه كه به توصيف اندام پرداخته شده، مورد بررسي قرار گرفته‌اند. در مجموع با تكيه بر تصوير اندام معشوق در منظومه ويس و رامين مي‌توان دريافت كه در روزگار گرگاني، قد عشّاق مي‌بايست بلند و كشيده، موتافته و پريشان و عنبرين، صورت سفيد و داراي خال سياه، كمر باريك و لطيف، ناخن خضاب و ... باشد .