ارزيابي كارايي الگوريتم ماشين بردار پشتيبان در پهنه بندي حساسيت زمين لغزش حوضه آبريز اهرچاي

براي كاهش خطرات احتمالي و مديريت اراضي، ترسيم نقشه حساسيت زمين­لغزش، در مناطق مستعد ضروري است. هدف اصلي اين پژوهش، ارزيابي كارايي الگوريتم ماشين بردار پشتيبان (SVM) در پهنه­بندي حساسيت زمين­لغزش حوضه آبريز اهرچاي در شمال غرب ايران، است. رخداد زمين­لغزش به عنوان يكي از مهم­ترين مسائل و مخاطرات محيطي اين حوضه به شمار مي­آيد. در ابتدا زمين­لغزش­هاي منطقه مطالعاتي با استفاده از تصاوير ماهواره­اي گوگل ارث مربوط به تابستان 1396 شناسايي شدند و پس از بازديدهاي ميداني متعدد براي شناسايي و مطابقت با واقعيت، نقشه پراكنش زمين­لغزش­ها ترسيم گرديد. در حدود 200 مورد زمين­لغزش در حوضه آبريز اهرچاي شناسايي شد. 70 درصد از زمين­لغزش­ها براي آموزش مدل و 30 درصد از آنها براي اعتبارسنجي مدل مورد استفاده قرار گرفت. براي تهيه نقشه حساسيت زمين­لغزش با استفاده از الگوريتم ماشين بردار پشتيبان از 14 معيار مؤثر در وقوع زمين­لغزش، شامل ارتفاع، جهت و زاويه شيب، تحدب دامنه، طول دامنه (LS)، شاخص رطوبت توپوگرافي (TWI)، عمق دره (VD)، ليتولوژي، فاصله از گسل، كاربري اراضي، شاخص NDVI، فاصله از آبراهه، توان رودخانه (SPI) و بارش استفاده شد. درنهايت نقشه حساسيت زمين لغزش در 5 كلاس بسيار زياد، زياد، متوسط، كم و بسيار كم تهيه گرديد. براي ارزيابي عملكرد اين الگوريتم از منحني (ROC) و سطح زيرمنحني (AUC) استفاده شد. نتايج ارزيابي 4 تابع از الگوريتم ماشين بردار پشتيبان نشان داد كه تابع پايه شعاعي (RBF) با سطح زيرمنحني 988/0 = AUC و 958/0= AUC به ترتيب براي داده­هاي آموزشي و صحت­سنجي، در پهنه­بندي حساسيت زمين­لغزش­هاي منطقه مطالعاتي بهترين عملكرد را دارد. همچنين به دليل قدرت تشخيص بالاي آزمون، منحني ROC بالاي قطر مربع قرار مي­گيرد و بنابراين به حالت ايده­آل نزديك­تر مي­باشد. نتايج پهنه­بندي نيز نشان داد كه 61/26 درصد از اراضي منطقه كه عمدتاً در غرب و بالادست حوضه و بخش­هاي جنوبي آن واقع شده­اند در كلاس با حساسيت زياد و بسيار زياد قرار گرفتند.