سنجش محتوايي و ساختاري دو قصيدۀ "عينيۀ" ابن‌سينا و "عينيۀ" محمدرضا حكيمي

قصيده عينيه ابن سينا از جمله اولين آثاري است كه در آن روح يا نفس ناطقه انسان به شكل يك پرنده به تصوير كشيده شده است. اين قصيده نمايش فرود آمدن روان است كه از جهان عقول مجرده در زندان تن اسير مي گردد و سرانجام آرزو مي كند به خاستگاه نخستين خود بازگردد. قصيده عينيه محمدرضا حكيمي با نام "الوهيج" كه در بحر كامل مضمر و با همان قافيه عينيه ابن سينا سروده شده است، در واقع پاسخي به عينيه ابن سينا در روزگار ما به شمار مي آيد. چارچوب نظري بحث تلفيقي از ادبيات و جهان بيني گنوسي ها درباره دوگانگي روح و جسم و هبوط روح از عالم بالا و اسارت آن در قفس جسم است. يافته هاي پژوهش نيز گوياي اين واقعيت است كه عينيه ابن سينا و عينيه محمدرضا حكيمي داراي ساختار گنوسي هستند و با مقايسه محتوايي و ساختاري اين دو چكامه مي توان ضمن كشف تشابهات و تفاوت هاي موجود در آن ها، دغدغه هاي دروني و زواياي پيدا و پنهان انديشه اين دو حكيم را به شيوه توصيفي-تحليلي شناخت.