مؤلفه‌هاي ادب غنايي در شعر "مرغ سحر" علي اكبر دهخدا و "از خون جوانان وطن لاله دميده" عارف قزويني

مسئله قضا و قدر الهي و در پي آن جبر و اختيار از پرچالش‌ترين موضوعاتي است كه در طغنا در لغت به معني سرود، نغمه و آواز خوش طرب انگيز و شعر غنايي گزارشگر عواطف و احساسات شخصي شاعر است. در پژوهش حاضر به بررسي عناصر ادب غنايي در شعر مرغ سحر علي اكبر دهخدا و از خون جوانان وطن لاله دميده عارف قزويني مي پردازيم، ابعاد پژوهش آن، دهخدا و عارف قزويني، حدود مسأله عباراتي از اشعار اين دو شاعر، هدف اين پژوهش، استخراج و تبيين نمونه‌هايي از متن آن كه متضمن مفاهيم غنايي است. جامعه آماري و حجم نمونه، كل اشعار مرغ سحر و از خون جوانان وطن لاله دميده است. روش تحقيق، توصيفي ـ تحليلي و روش گردآوري اطلاعات، كتابخانه اي است. ابزار گردآوري اطلاعات، فيش تحقيقاتي و روش تجزيه و تحليل اطلاعات، تحليل محتوايي است. بنابر نتايج اين مقاله مؤلفه‌هاي غنايي اين اشعار: اميد به آينده‌اي روشن، انديشه‌هاي فلسفي، بيان هنرمندانه، تأكيد اجتماعي بر فردي، طبيعت‌گرايي، حبسيه، دلبستگي به آزادي، شعر مذهبي، مرثيه‌سرايي، نوستالژي، هيجان و احساسات، وطن‌پرستي، اميد و آرزوي بهبود در آينده، مرگ‌انديشي و خوش‌باشي و عشرت‌طلبي است. با توجه به بسامد بالاي اين عناصر در دو شعر ياد شده مي‌توان گفت كه مضامين غنايي يكي از اصلي‌ترين مولفه‌هاي شعر دهخدا و عارف قزويني ست.