ملامتيان و بازتابِ انديشه هايِ آنان در غزلياتِ عطّار و مولانا

لامتيّه، فرقه اي از خراسان و به خصوص از مردم نيشابور بودند؛ ملامتي به دنبال اين تفّكر است كه عبادت، پارسايي، زهد و علم و حال خود را پوشيده نگاه دارد، چه ايشان عبادات خود را سِرّي بين خود و خدا ميداند و لذا آگاهي ديگران بر اعمال خود را نميپذيرند؛ از مبلّغان و مروّجان اين فرقه ميتوان حمدون قصّار را نام برد؛ اين جريان در واقع نهضتي بود عليه مقّدسمآبي برخي از صوفيان كه زهد را به آفت ريا و تزوير آلوده بودند. تعليمات اين مكتب ملامتيه يا فرقۀ افراطي آن، قلندريه در نهايت وارد شهرت يافتند؛ » قلندريات « ادبيّات شد و اشعاري را پديد آورد كه به قلندريات، به اشعاري گفته ميشود كه اساس آن تخريب ظاهر است و شاعر در آن از اموري سخن ميگويد كه ميتواند مايۀ بدنامي شود، مانند:رفتن به ميخانه، ادعاي كفر، انجام محرّمات، عشق به ترسا، رندي و لااُبالي گري و ...؛ غزليات عطّار و مولوي از مهمترين اشعار عارفانه و قلندرانه اي هستند كه سنايي بنيانگذار آن بود؛ اين مقاله بر آن است كه به تحليل چگونگي پيدايش مكتب ملامتيّه و عقايد آنان و نفوذ اين افكار در ادبيّات گذشته بپردازد و سپس، محورهاي فكري اين فرقه را در غزليات عطّار و مولانا دسته بندي و بررسي نمايد.

this article has no abstract