واكاوي نظريۀ وحدت وجود در نگرش عرفاني ابوسعيد ابوالخير (نگاهي نو به تصوف پير مهنه)

وحدت­ وجود يكي از راه­ هاي مبتكرانه­ اي است كه عارفان براي شناخت خداوند، هستي و انسان به كار گرفته­ اند. نگرشي كه بسياري مبدع آن را ابن­ عربي و تاريخ پيدايش آن را سدۀ هفتم مي­دانند، حال آنكه نظري به آثار به جا مانده از عارفان پيشين نشان مي­دهد كه وحدت­ وجود از صبغه و پيشينه­ اي دور و درازتر برخوردار است. آنچه كه در اين جستار بدان پرداخته شده، واكاوي و تحليل مباني بنيادين عرفان ابوسعيد ابوالخير و تطبيق آن با چارچوب­ هاي نظريۀ وحدت وجود است. بررسي­ ها نشان مي­دهد كه ديدگاه­ هاي شيخ در ارتباط با خداوند، انسان، هستي، اديان، نفس امّاره و دنياي فاني نزديكي بسياري با تعاريف نظري ابن­ عربي دربارۀ وحدت وجود دارد. با اين تفاسير، مي­توان ادعا نمود كه نظريۀ وحدتوجود سده­ ها پيش از محي­ الدين مطرح بوده است، اما با اين تفاوت كه تنها وجهي عملي داشته و از شكلي نظري و مدون برخوردار نبوده كه اين امر با ظهور وي محقق شده است.

this article has no abstract