مطالعه‌ي مولفه‌هاي معنوي ايزدبانوهاي «آناهيتا» و «كوبله»

هدف پژوهش حاضر بررسي كاركردها و دلالت هاي فرهنگي دو ايزدبانوي مهم از فرهنگ هاي باستاني ايران و آناطولي، يعني آناهيتا و كوبله، و بازتاب اين مولفه ها در آثار هنري مي باشد. جامعۀ پژوهش حاضر، ايزدبانوهاي مهم ايران و آسياي صغير بود. نمونه مورد بررسي ايزدبانوي مرتبط با ايران باستان، آناهيتا و ايزدبانوي آسياي صغير، كوبله است. طرح پژوهش توصيفي تحليلي است و اطلاعات توسط منابع كتابخانه اي و مقالات معتبر جمع آوري شدند. با طبقه بندي مولفه هاي معنوي هر يك از ايزدبانوها و نحوه ي تجلي آن‌ها در آثار هنري باستان ايران و آسياي صغير اين نتايج حاصل شد: ايزدبانوي آناهيتا علاوه بر مقام والايي كه در ميان خدايان عصر خود داشت، الهه ي حاصلخيزي و باروري، الهه ي آب، الهه ي عشق و الهه ي جنگ بود. ايزدبانوي كوبله الهه ي حاصلخيزي و باروري، الهه ي كوهستان، الهه ي حيوانات وحشي و الهه ي نگهبان. آناهيتا شخصيتي مطهركننده دارد. اما در مورد كوبله تمام نمادها و نحوه تجسم وي از قدرت وي خبر مي دهند. الهه ي كوهستان و حيوانات وحشي و نگهبان شهرها، نمي تواند جز قدرت محور مركزي ديگري داشته باشد. همين طور در تجسم عيني، آناهيتا تاثيراتي از كوبله پذيرفته است. نكته مشترك در نحوه ي بازتاب مولفه ها در آثار هنري نمادگرايي بصري بود. در نقش برجسته ها ي طاق بستان و مجسمه كوبله در موزه آنكارا، براي نشان دادن مولفه ي حاصلخيزي از دو نماد، يعني آب و انار استفاده شده بود. نكات افتراق اغلب از تفاوت هاي معنوي ناشي شده، به عبارتي هر چه تلاش بر انعكاس زيبايي و مطهر بودن آناهيتا بود، در مورد كوبله اقتدار وي اهميت بيشتري داشت.