نقد و بررسي كاركرد دين در حوزه سياست از ديدگاه پراگماتيسم

هدف پژوهش حاضر بررسي جايگاه و مناسبات دين و سياست در مكتب عمل‌گرايي بود. در اين راستا و با روش توصيفي تحليلي، ابتدا با نگاهي ريشه‌اي، مباني، ويژگي‌ها و زمينه‌هاي پيدايش و شكل‌گيري مكتب عمل‌گرايي بررسي شد، سپس تلقي عمل‌گراها از سياست و دين تبيين گرديد و استلزامات و چگونگي تعامل بين دين و سياست در مكتب عمل‌گرايي بررسي شد. نتايج نشان داد، تلقي‌اي كه مكتب عمل‌گرايي از دين دارد، منبعث از نگاه اومانيستي و عمل‌گرايانه انديشمندان آن مي‌باشد كه عملاً با انكار مبدأ غيبي، دين را به كاركردهاي عملي آن تقليل داده و آن را تا حد امري ابزاري، شخصي و تجربي تنزل مي‌دهد و آن را با توجه به كاربردش كه ممكن است فوايدي فردي، اخلاقي و اجتماعي براي انسان داشته باشد، تفسير مي‌نمايد و اجازه دخالت به دين در امور سياسي داده نمي شود. علاوه‌بر اين، سياست در اين مكتب، رسالتي آرماني ندارد، بلكه تنها به‌ عنوان فلسفه اي عمل‌گرايانه موردنظر است.