طبقه‌بندي و تعيين شاخص‌هاي فرسايش‌پذيري مارن‌هاي جنوب شرق پيشواي ورامين با استفاده از دستگاه شبيه‌ساز باران

يكي از واحدهاي رسوبي فراوان و مهم از ديدگاه مخاطرات زيست محيطي، عمراني، آبخيزداري و فرسايش خاك ايران، مارن ها مي باشند كه به دليل ويژگي هاي فيزيكي و شيميايي، خود توان توليد رسوب و فرسايش بالايي داشته و مطالعه و تفكيك آن ها ضروري است. ماهيت دانه بندي، اندازه ي ذرات سازنده، عناصر و تركيبات شيميايي موجود در مارن ها و تأثير توأمان اين دو موضوع، يكي از نكات مهم در مورد ميزان فرسايش است. در پژوهش حاضر به بررسي ويژگي هاي فيزيكي شيميايي واحد هاي مارني و تأثير آن بر اشكال مختلف فرسايشي در منطقه ي جنوب شرق پيشواي ورامين پرداخته شده است. در اين تحقيق، پس از بازديد ميداني و انتخاب پنج واحد مارني در منطقه بر اساس خصوصيات زمين شناسي و اشكال مختلف فرسايشي براي نمونه برداري از رسوبات، علاوه بر انجام آزمايش شبيه سازي باران (به كمك دستگاه)، برداشت نمونه از عمق 5 تا 15 سانتي متري نيز در پنج منطقه انجام شد. در آزمايشگاه، ميزان رواناب و رسوب توليدشده در هر نقطه تفكيك و اندازه گيري شد. هم چنين پارامتر هاي هدايت الكتريكي، ميزان عناصر سديم، پتاسيم، كلسيم، منيزيم، گچ، درصد ذرات رسوبي و سديم قابل جذب (SAR) نمونه ها در آزمايشگاه اندازه گيري و براي تجزيه وتحليل داده ها از روش تجزيه ي واريانس و مقايسه ي ميانگين ها در نرم افزار آماري SPSS استفاده شده است. به دليل تفاوت بين دامنه هاي رو به شمال و جنوب ازنظر فرسايش، مقايسه اي اجمالي بين آن ها انجام شد. بر اساس نتايج، ميزان ميانگين يون سديم و نسبت جذب سديم از فرسايش سطحي به فرسايش خندقي در مارن هاي منطقه افزايش يافته و ميزان ميانگين درصد رس از فرسايش سطحي به فرسايش خندقي كاهش مي يابد. هم چنين تجزيه واريانس اشكال مختلف فرسايشي در ميزان يون سديم، نسبت جذب سديم و ميزان درصد رس، داراي اختلاف معني دار مي باشند. در نهايت، مي توان سه متغير نسبت جذب سديم، درصد سيلت و رس و يون سديم نمونه ها را مي توان عواملي تأثيرگذار در فرسايش مارن هاي منطقه و ايجاد اشكال مختلف فرسايشي دانست.