بررسي وجوه اشتراك جبرعرفاني و جبر اشعري در كليات سعدي

يكي از مسائل بسيار مهمّي كه از ديرباز ذهن آدميان را به خود مشغول كرده و به تأمل فراخوانده، مسأله جبر و اختيار است. سعدي سال‌ها در نظاميّه بغداد به درس و بحث مشغول بوده، در نظاميّه ادرار و مستمري مي‌گرفته، گرايش‌هاي عميق عرفاني داشته و تحت تأثير انديشه‌هاي طريقت سهرورديه بوده است. همين امر باعث شده كه در اعتقادات سعدي، نسبت به جبر تغييراتي ايجاد شود و زاويه ديد او به جبر عرفاني گرايش پيدا كند تا جبر كلامي. سؤال اين پژوهش عبارت است از اين كه آيا بين وجوه بارز جبر برخاسته از عرفان سعدي و همچنين جبري كه برخاسته از مشرب كلامي اشعري سعدي است وجوه اشتراكي وجود دارد؟ روش تحقيق در اين پژوهش توصيفي-تحليلي بوده كه از يافته‌ها و نتايج به دست آمده به طور عمده مي‌توان به بسامد بالاي اشتراكات در موضوع جبر عرفاني و جبر اشعريانه در كليات سعدي اشاره كرد