جستاري بر دگرسنجي: سنجه اي جديد براي ارزيابي تأثير بروندادها و تعاملات علمي

سابقه و هدف: دگر سنجي (Altmetrics) به دنبال ارزيابي تأثير علمي با روش جديد مبتني بر داده هاي استخراج شده از وب اجتماعي است. هدف از اين مقاله بيان مفهوم، مزايا، معايب و چالش هاي فرا روي دگر سنجي است. مواد و روش ها: اين مقاله به صورت مروري و با استفاده از متون كتابخانه اي انجام شده است. يافته ها: برخلاف روش ارزيابي سنتي كه مبتني بر سه پالايه مرور و داوري توسط همتايان، تعداد استنادها و ضريب تأثير است و معمولاً زمان بر بوده و قادر به ارزيابي تمامي توليدات علمي نيستند؛ دگر سنجي با استفاده از سنجه هاي متنوع تر، گسترده تر و سريع تر به ارزيابي توليدات علمي، محبوبيت پژوهشگران و تعاملات علمي در محيط وب و شبكه هاي اجتماعي مي پردازد. با اين وجود دگر سنجي با نقدها و چالش هايي نيز چون ماهيت متغير وب، فقدان نظريه، و سهولت ترفند علمي روبروست. نتيجه گيري: تأثير، مفهومي چندوجهي است و روش سنتي استناد، قادر به سنجش تمام ابعاد تأثير نيست، لذا استفاده از دگر سنجي ضروري است و از سوي ديگر با در نظر گرفتن نقدهاي وارده بر دگر سنجي و با انجام پژوهش هاي بيشتر براي رفع آن ها، مي توان از مزاياي دگر سنجي به عنوان سنجه هاي مكمل در كنار سنجه هاي سنتي براي ارزيابي و تأثير توليدات علمي، و تعاملات علمي پژوهشگران بهره برد.