الگوي چيني توسعه: تطابق پذيري يا ناسازگاري؟ بررسي امكان پذيري پياده سازي الگوي چيني توسعه در ايران

حادثه ميدان تيان آنمن در چين از نظر برخي از پژوهشگران سياسي به مثابه پايان يافتن انديشه تغيير رژيم و استقرار نوعي توتاليتريانيسم ايدئولوژيك در جمهوري خلق چين به شمار مي­ آيد. از اين رو نظام سياسي از سپيده دم اين حادثه به بعد با نگراني­هاي كمتري از منظر تهديدات موجوديتي مواجه بوده است. برخي از تحليلگران چنين وضعيتي را نقطه عزيمت نظام كمونيستي چين براي آغاز پاره­اي اصلاحات نيز در نظر مي­گيرند. اصلاحاتي كه ضمن حفظ سويه­هاي اقتدارگرايانه در ابعاد سياسي، سياست خارجه مسالمت جويانه­اي را به ويژه در خصوص ايالات متحده در پيش گرفت و با عبور از تنگناهاي نظام اقتصادي چپ، گامهاي بلندي را به سوي اقتصاد سرمايه داري ملي و جهاني برداشت. در عين حال در حوزه آزادي­هاي فرهنگي و اجتماعي نيز با شيبي ملايم به ايجاد گشايش­هايي مبادرت ورزيد. نتيجه اين رويكرد از دهه نود به اين سو دستيابي چين به توسعه و تبديل شدن به يك ابرقدرت اقتصادي بوده است. برخي از نظريه پردازان؛ اين­ گذار به توسعه اقتصادي- اجتماعي منهاي تغيير در ساخت سياسي تماميت خواه چين را كه به الگوي چيني توسعه تعبير مي­شود به منزله نسخه­ اي براي توسعه در ايران نيز تجويز نموده ­اند.