مدهوش گلپايگاني و شاعران سبك ‌خراساني

محمّدصادق گلپايگاني، اديب، شاعر و خطّاط دورۀ قاجار و ملّاباشي حيدرقلي ميرزا، فرزند فتحعلي‌شاه قاجار است. وي با نام شعريِ مدهوش، از جمله بهترين و مهمترين صاحبكمالان ديار گلپايگان به حساب مي‌آيد. مدهوش از شاعران دورۀ بازگشت ادبي محسوب مي‌شود. او به غير از فنون نظم و نثر، در علم عربي نيز مشهور بوده است. كليّات مدهوش، مجموعهاي از منشآت، غزليّات، مثنويّات، قصايد، رباعيّات و قطعات است و علاوه بر آن نوشتههايي تعليمي و حكمي به نثر دارد كه هنوز آن‌گونه كه بايسته است، شناسانده نشده‌‌اند. قصايدِ اين مجموعه از نوع قصايد مدحي با زباني روان و ساده و آرايه‌هايي دلنشين است. سبك شعر مدهوش به دوره‌هاي غزنوي و سلجوقي نزديك است. قصايد وي بيشتر به روش انوري و عنصري است و آنان بيشترين تأثير را بر مدهوش داشته‌اند؛ ولي سهم انوري در اين اثرگذاري برجسته‌تر است. وي همچنين در به كارگيري واژه‌هاي كهن، به شعر فرّخي توّجه بيشتري داشته و در انتخاب رديف، نگاه خود را به سوي دوره‌هاي نخست سبك خراساني معطوف كرده است. شناخت و معرّفي ويژگي‌هاي شعر مدهوش نياز به مطالعه و بررسي آن از جنبه‌هاي مختلف دارد. انجام پژوهش و مطالعه دربارۀ اين ويژگي‌ها در عرصة تحقيقات ادبي از ضرورت‌ها به حساب مي‌آيد. هدف از نگارش اين تحقيق، بيان مختصاتي از سبك خراساني، ويژگي‌هاي شعر دورۀ بازگشت ادبي و نيز شعر مدهوش و ميزان تأثيرپذيري و تقليد وي از شاعران سبك خراساني است.