ارتباط خدا با انسان در آثار جامي

خداوند به عنوان آفرينندۀ انسان، از ابتداي خلقت آدمي با او در ارتباط بوده و اين ارتباط با ورود به عالم هستي گسترش يافته است. ارتباط انسان با خدا و حضور متقابل اين نوع رابطه، يكي از موضوعات بنيادي در حوزۀ پژوهش‌هاي عرفان اسلامي است. انسان به عنوان اشرف مخلوقات در ميان تمام آفريده‌هاي خداوند، از مقام و جايگاهي ارزشمند برخوردار است اين امر باعث نگاه و توجّه ويژه خداوند نسبت به اين خليفه الله شده است. اغلب هنرمندان به ويژه شاعران پارسي‌گو آثار خويش را به ارتباط ميان آدمي با خالق مطلق مزين كرده‌اند. جامي از جمله شخصيت‌هاي جامع‌الاطراف در ادب پارسي است كه پرداختن به همۀ ابعاد شخصيتي وي، دقّت، مطالعه و تأمل وافر همراه با تسلط كافي بر پاره‌اي از علوم را مي‌طلبد. ارتباط ميان خدا با انسان يكي از نكات كليدي در اشعار جامي است. جستار حاضر با رويكردي توصيفي- تحليلي به بررسي نوع ارتباط خدا با انسان و تحليل مفاهيم مربوط به اين حوزه در اشعار جامي پرداخته است. نتيجۀ حاصل از اين پژوهش حاكي از آن است كه ارتباط خدا با انسان در اشعار جامي به سه صورت 1. وحي، آيات انفسي و آيات آفاقي 2. خلقت و هدايت 3. ابتلاء و آزمايش به كار رفته است. اين سه راهكار در اشعار جامي نشان دهندۀ بُعد فكري و ساختار ذهني وي نسبت به ارتباط خداوند با انسان است؛ البته اين اشعار نشان دهندۀ ميزان عشق خالق نسبت به مخلوق و سيلانيت ارتباط آدمي با خداوند در تمام لحظات زندگي‌اش است.