بررسي و تحليل سير روايي داستان ليلي و مجنون در قرن دهم

داستان ليلي و مجنون در تمام ادوار شعر فارسي مورد توجه و استقبال قرار گرفته و آثار فراواني با نام و شرح دلدادگي ليلي و مجنون پديد آمده است. برجسته ترين ليلي و مجنون به فارسي از نظامي است و شاعران بسياري در حوزۀ لفظ و محتوا از او تقليد كرده‌اند كه از اين ميان آثار شاعراني چون جامي و مكتبي و هاتفي برجسته‌تر است. پژوهشگران بسياري، گسترۀ اين تقليد را در همۀ دوره‌هاي ليلي و مجنون‌سرايي به نظامي نسبت داده‌اند كه در مقالۀ حاضر، به روش توصيفي- تحليلي و مقايسه‌اي به نقد اين موضوع پرداخته شده است. بدين منظور، منظومه هاي ليلي و مجنون هلالي جغتايي، قاسمي گنابادي و عبدي بيگ نويدي شيرازي كه هر سه در قرن دهم به نظم كشيده شده‌اند، در نظر گرفته شده و با آثار نظامي، مكتبي و هاتفي مقايسه شده-اند. نتيجۀ اين بررسي نشان مي‌دهد كه سرايندگان سه منظومۀ سروده شده در قرن دهم، در طرح‌ريزي نقش‌مايه‌هاي داستان خود بيش از نظامي، تحت تأثير مكتبي و هاتفي بوده‌اند و درعين حال، ابتكار و نوآوري داشته‌اند.