ارزيابي فعاليت آنتي‌اكسيداني و خصوصيات بيوشيميايي گياه دارويي شنبليله (Trigonella foenum graecum L.) در واكنش به سولفات آهن و بيوپتاس تحت تنش خشكي

به‌منظور ارزيابي فعاليت آنتي‌اكسيداني و خصوصيات بيوشيميايي شنبليله در واكنش به سولفات آهن و بيوپتاس تحت شرايط تنش خشكي، آزمايشي، به صورت صورت كرت هاي خرد شده در قالب فاكتوريل بر پايه بلوك هاي كامل تصادفي انجام شد. تيمارها شامل: تنش خشكي (شامل آبياري نرمال به عنوان عدم تنش و قطع آبياري در اوايل گلدهي و ميوه‌دهي به‌مدت 14 روز به عنوان تنش خشكي) به‌عنوان عامل اصلي و تيمار‌هاي كودي بيوپتاس (0 و 5 كيلوگرم در هكتار) و سولفات آهن (0 و 1.5 در هزار) به عنوان عوامل فرعي در نظر گرفته شدند. نتايج نشان داد كه تنش خشكي، بيوپتاس و سولفات آهن و برهمكنش آنها بر ميزان صفات آنتوسيانين، تركيبات فنولي و فلاونوئيدي معني‌دار گرديد، بطوريكه بالاترين ميزان آنتوسيانين شنبليله از تيمار‌هاي 5 كيلوگرم بيوپتاس و 1.5 در هزار سولفات آهن در شرايط تنش خشكي و كمترين ميزان آنها در شاهد و تحت شرايط تنش بدست آمد. همچنين در شرايط تنش خشكي، تركيبات فنولي و فلاونوئيدي شنبليله افزايش يافت، بطوري‌كه بيشترين ميزان تركيبات فلاونوييدي شنبليله در شرايط تنش خشكي و از تيمار‌هاي 5 كيلوگرم بيوپتاس و 1.5 در هزار سولفات آهن حاصل گرديد. اثر متقابل تنش خشكي و سولفات آهن هم بر فعاليت آنتي‌اكسيداني گياه معني‌دار شد، بطوري‌كه بيشترين ميزان فعاليت آنتي‌اكسيداني با ميزان 62.8 درصد در شرايط تنش خشكي و تيمار سولفات آهن 1.5درهزار مشاهده گرديد. همچنين بيشترين مقدار قندهاي محلول شنبليله در تنش خشكي و در تيمار 5 كيلوگرم بيوپتاس و كمترين مقدار اين صفت در شرايط عدم تنش بدست آمد. نتايج نيز نشان داد كه بيشترين ميزان كلروفيل كل شنبليله در شرايط عدم تنش خشكي و درتيمارهاي كودي 5 كيلوگرم بيوپتاس و سولفات آهن 1.5 درهزار بدست آمد. بر اساس نتايج اين آزمايش، استفاده از تنش خشكي، نقش موثري در افزايش محتوي فنلي، فلاونييدها، آنتوسيانين و قند‌هاي محلول شنبليله داشت و همچنين كاربرد كود زيستي بيوپتاس و سولفات آهن، صفات بيوشيميايي شنبليله را بهبود بخشيد.