مقايسه روش‌هاي ميكرو استخراج فاز جامد فضاي فوقاني (HS-SPME) و تقطير آب (HD) براي تعيين اسانس موجود در گياه لاله واژگون (Fritillaria imperialis)

مقدمه: لاله واژگون (Fritillaria imperialis) گياهي در معرض انقراض است كه حاوي آلكالوييدهاي دارويي است كه در كاهش فشار خون و كاهش تپش قلب مؤثر است. هدف: مقايسه روش هاي ميكرو استخراج فاز جامد فضاي فوقاني (HSSPME) و تقطير آب (HD) بر تركيبات شيميايي اسانس گياه لاله واژگون .(Fritillaria imperialis) روش بررسي: بررسي كيفي و كمّي تركيبات تشكيل دهنده اسانس هاي استخراج شده از بخش هاي هوايي گياه لاله واژگون (Fritillaria imperialis) به روش هاي ميكرو استخراج فاز جامد فضاي فوقاني و تقطير آب با استفاده از كروماتوگرافي گازي طيف سنجي جرمي (GCMS). نتايج: 24 تركيب با تكنيك تقطير با آب در اسانس شناسايي شد كه 86/61% اسانس اين گياه را تشكيل مي دادند و مهم ترين آنها شامل آلفا بيزابولول اكسيدA (28/2%)، كامفور (12/86%)، كامازولن (11/8%)، ترانستوجون (10/9%)، آلفا بيزابولون اكسيد A (10/3%)، دلتا3كارن (6/9%) و آلفاپينن (5/65%) بودند. 21 تركيب با تكنيك HSSPME، در اسانس شناسايي شد كه 94/93% اسانس را تشكيل مي دادند و عمده ترين آنها شامل آلفا بيزابولول اكسيدA (35/2%)، كامفور(9/54%)، كامازولن (18/3%)، ترانستوجون (7/89%)، آلفا بيزابولون اكسيد A (11/8%)، دلتا3كارن (6/5%) و آلفاپينن (5/7%) بودند. نتيجه گيري: در هر دو روش، عمده ترين تركيبات شناسايي شده سزكوئي ترپن هاي اكسيژن دار بودند، در حالي كه اثري از سزكوئي ترپن هاي هيدروكربني مشاهده نشد.