تبيين انديشه شيعي در سه دهه نقاشي ايران دوره معاصر (57 ـ 87ش)

انديشه شيعي در چند دهه اخير، تأثير انقلابي و ساختارشكن بر نقاشي معاصر ايران داشته و در سه دهه از عمر انقلاب يعني سال‌هاي 57 تا 87 شمسي، نمود خاصي يافته است. تأثيرپذيري نقاشي ايران معاصر از فرهنگ شيعي و در رأس آن واقعه كربلا آشكار و هويداست. بيرق­ها، سلاح­ها، مركب­ها و رنگ­هاي سرخ و سبز در اين آثار، همگي در حكم نشانه ­هايي براي بيان وقايعي هستند كه از فرهنگ شيعي سرچشمه مي­گيرند. نشانه­ ها در قالب نماد و سمبل، محملي توانا و گويا براي شرح وقايع و مظلوميت شيعه هستند و نقاشي انقلاب به­ مدد اين نشانه­ ها و مفاهيم آن­ها به زبان استعاري، با مخاطب رابطه برقرار مي­كند. به ­لحاظ محتوايي، به ­كارگيري مضمون‌هاي شيعي مهم‌ترين ويژگي بارز نقاشي انقلاب است. در اين مقاله، ضمن جمع ­بندي و تكميل ديدگاه­هاي پژوهش­گران در مورد محتواي مضامين ديني شيعي در سه­ دهه از نقاشي انقلاب، آثار مربوط به اين سال­ها از طريق بررسي محتواي مضمون و اطلاعات متن جداول و نمودارها تجزيه­ و تحليل مي­شوند. بررسي­هاي انجام­شده، نشان مي­دهد كه محتواي آثار بيش­تر تحت‌ تأثير انديشه و آموزه ­­هاي شيعي بوده و از لحاظ تكنيك و شيوه­ اجرا نيز اين آثار عمدتاً به­ صورت تركيبي در قالب سبك­ هاي رئاليسم و سمبوليسم آفريده شده ­اند.