نگاهي به شخصيتهاي رمان كليدر دولت آبادي براساس مفاهيم احساس كهتري، جبران و برتري جويي در نظريه آدلر

منتقدين ادبي با بهره گيري از علم روان شناسي و تحليل شخصيت و رويدادهاي داستان، زواياي پنهان متن را آشكار مي نمايند. يكي از اهداف نقد روان كاوانه بررسي و تحليل شخصيت ها و وقايع پيوسته در متن است. هدف اين مطالعه بررسي عقده حقارت، نمودهاي برتري جويي و شيوه هاي جبران عقده حقارت در شخصيتهاي اصلي داستان است. رمان هاي بلند و هنري، با توجه به پرداختن به وجه هاي مختلف شخصيت و رويدادهاي متنوع پيرامون آن، جايگاه خوبي براي بروز و ظهور نقد روان شناختي هستند؛ از اين رو رمان بلند و درخشان كليدر، به قلم محمود دولت آبادي به دليل پرداختن به وجوه مختلف شخصيتهاي متعدد داستان ، متن خوبي براي اين بررسي است. يافته هاي اين مقاله كه به روش توصيفي – تحليلي انجام شده؛ حاكي از اين است كه نيروي برانگيزنـده و محرك رفتـارهـاي گل محمد حس برتري جويي او و تلاش براي غلبـه بر احسـاس كهتري بود كه عمال حكومتي بر وي روا داشتند. رفتار وي در پايان داستان بيانگر رسيدن به يكپارچگي و انسجام نقش وي  و وسيله اي براي بروز جنبه هاي برتر و متعالي شخصيت وي مي باشد. ساير شخصيتهاي داستان نيز مانند ستار، بيگ محمد و خان عمو نيز با غلبه بر احساس حقارت به مراتبي از حس برتري جويي رسيده بودند اما برخي ديگر مانند  قدير، نادعلي، از احساس كهتري به ورطه عقده حقارت غلطيدند.