ارزيابي توانايي بالقوه ترسيب كربن اندام هاي هوايي و زيرزميني و پتانسيل گرمايش جهاني گندم (Triticum aestivum L.) در استان خراسان رضوي

به‌منظور تعيين خصوصيات خاك و توانايي بالقوه ترسيب كربن اندام هاي هوايي و زيرزميني گندم (Triticum aestivum L.)، نمونه برداري به‌روش تصادفي سيستماتيك از پنج نقطه در 25 مزرعه در استان خراسان رضوي در سال هاي 1395 و 1396 در قالب طرح كاملاً تصادفي با سه تكرار انجام شد. براي تعيين ضرايب تبديل ترسيب كربن در اندام هاي هوايي و زيرزميني شامل سنبله، ساقه، برگ و ريشه از روش احتراق استفاده شد. ميزان انتشار گازهاي گلخانه‏اي شامل 2CO، O2N و 4CH با استفاده از ضرايب انتشار محاسبه شد. نتايج نشان داد كه ميانگين محتوي كربن آلي، نيتروژن كل، فسفر قابل دسترس، پتاسيم قابل دسترس، وزن مخصوص ظاهري، اسيديته و هدايت الكتريكي خاك مزارع گندم به‌ترتيب 0.98 درصد، 0.022 درصد، 27.07 پي پي ام، 341.32 پي پي ام، 1.37 گرم بر سانتي متر مكعب، 7.81 و 1.42 دسي زيمنس بر متر تعيين شد. بالاترين و پايين ترين ضريب تبديل به‌ترتيب براي سنبله + دانه (52.0 درصد) و ريشه (31.99 درصد) به‌دست آمد. مجموع توان بالقوه ترسيب كربن اندام هاي هوايي و زيرزميني برابر با 8.25 تن در هكتار تعيين گرديد كه بيشترين و كمترين ميزان به‌ترتيب براي ساقه و ريشه با 4.28 و 0.35 تن در هكتار حاصل گرديد. مجموع پتانسيل گرمايش جهاني گندم به‌ازاي نهاده هاي مصرفي و عمليات زراعي 8884.86 كيلوگرم معادل 2CO به‌ازاي يك تن دانه محاسبه گرديد كه بيشترين ميزان با 8092.24 كيلوگرم معادل 2CO به‌ازاي يك تن دانه به سوخت هاي فسيلي اختصاص داشت.