گستره و روش شناسي فقه الاجتماع

از آنجا كه امروزه با نيازها و پرسش‌هاي گوناگوني در عرصه حكومت و جامعهٔ اسلامي مواجه هستيم، لازم است فقه الاجتماع داراي نظام فكري منسجمي باشد، بي‌توجهي به سازمان‌دهي فقهي در اين عرصه، فقه را در دنياي جديد، منفعل و تابع ساختارها و راهبردهاي موجود خواهد كرد. در اين نوشتار تلاش شده تا با سازمان‌دهي به موضوعات، محمولات و رويكردها و روش‌هاي اجتهادي فقه الاجتماع، نظم مناسبي به اين بخش تأثير‌گذار از فقه داده شود. بر اين اساس، سامان‌دهي فقه الاجتماع در ساحت گستره و روش‌شناسي و فرايند شكل‌گيري فقه الاجتماع بر اساس الگوي حكمي ۔ اجتهادي و نسبت مباني، اهداف، اصول اجتماعي و علوم اجتماعي اسلامي با فقه الاجتماع و فقه نظام اجتماعي اسلام تبيين شده است. توسعه در موضوع به معناي مكلّف شدن جامعه، حكومت و تاريخ در خطابات شرعي و توسعه در حكم به معناي عموميت احكام نسبت به رفتارها، راهبردها و ساختارها در كنار اصلاح رويكرد حكومتي به فقه به معناي مصلحت اسلام و مسلمين و تبيين الگوي حكمي۔ اجتهادي براي كشف احكام اجتماعي اسلام در شئون مختلف رفتاري، راهبردي و ساختاري‌اش، از ويژگي‌هاي مهم فقه الاجتماعِ مطلوب است.