بررسي وضعيت سطح سرمي ويتامين D قبل از عمل جراحي در بيماران مبتلا به بيماري‌هاي دژنراتيو ستون فقرات

مقدمه: مطالعات اپيدميولوژيك شيوع بالايي از كمبود ويتامين را در مناطق مختلف دنيا و از جمله كشورمان گزارش كرده‌اند. هدف از اجراي اين مطالعه، تعيين شيوع كمبود ويتامين D در بيماران مبتلا به بيماري دژنراتيو ستون فقرات (فتق ديسك بين مهره‌اي، تنگي كانال نخاعي و ناپايداري ستون فقرات) كه كانديداي عمل جراحي ستون فقرات بودند و نيز بررسي ارتباط كمبود اين ويتامين با سن، جنسيت، چاقي، مصرف سيگار، مصرف مكمل و ... و اندازه‌گيري اين متغيرها بود.روش‌ها: در اين مطالعه‌ي مقطعي و غير مداخله‌اي، سطح سرمي D(OH)25 به روش الكتروكمي لومينسانس تعيين شد. وضعيت ساير متغيرها از طريق پرسش‌نامه‌هاي مربوط مشخص گرديد. جهت تجزيه و تحليل داده‌ها، از آزمون‌هاي تك متغيره و آناليز رگرسيون چندگانه استفاده شد.يافته‌ها: در مجموع، 110 بيمار وارد مطالعه شدند. ميانگين سطح سرمي D(OH)25، ng/ml 75/18 ± 45/27 بود. 5/44 درصد دچار كمبود ويتامين D [ng/ml 20 D(OH)25] بودند و 17.3 درصد سطح ناكافي ويتامين D [ng/ml 30 D(OH)25 ≥ 20] داشتند. در گروه با سابقه‌ي مصرف مكمل، هيپوويتامينوز D همچنان شيوع 47.6 درصد داشت. شيوع كمبود ويتامين D به صورت معني‌داري در گروه سني جوان‌تر (39-20 سال) (0.003 = P) و نيز افراد بدون سابقه‌ي مصرف مكمل (0.001 P ) بالاتر بود. در مقابل، زنان در مقايسه با مردان به طور معني‌داري سطوح بالاتر ويتامين D (0.030 = P) و به همان نسبت، ميزان بيشتري (0.001 P) از مصرف مكمل ويتامين D را داشتند. در مورد ساير متغيرها، ارتباط معني‌داري مشاهده نشد.نتيجه گيري: كمبود ويتامين D در بيماران با بيماري‌هاي دژنراتيو ستون فقرات حتي بيماران تحت درمان با مكمل ويتامين، شيوع بالايي دارد. از طرفي، استناد به عوامل خطر از قبل شناخته شده مثل سن بالا و جنس مؤنث به تنهايي جهت تعيين احتمال كمبود، كافي نيست. از اين رو، غربال‌گري كمبود با سنجش سطح سرمي D(OH)25 و به دنبال آن، درمان كامل و صحيح در بيماران مبتلا به بيماري‌هاي دژنراتيو ستون فقرات به ويژه بيماران با مداخلات جراحي توصيه مي‌گردد.