تحليلي بر سير تحول مفهوم فرهنگ در نظام بين‌المللي حقوق بشر و تأثير آن بر ارتقاي حقوق فرهنگي

فرهنگ عنصر حياتي زيست فردي و جمعي بشر بوده و حيات انساني به آن وابسته است و بستر شكل‌گيري سامانه و سيره اخلاقي و حقوقي جامعه بشري است و بدون آن هيچ حقي قابل‌تعريف و تبيين نيست. اين مفهوم در عرصه حقوق بين‌الملل، بيش از همه در نظام بين‌المللي حقوق بشر و گفتمان حقوق فرهنگي مطرح مي‌گردد و در اسناد مختلف حقوقيِ بين‌المللي و در بيان‌هاي متفاوتي به‌كار رفته است. مقاله حاضر بر آن است تا به شيوه‌اي توصيفي ـ تحليلي و با روش گردآوري مطالب به‌صورت كتابخانه‌اي، به بررسي سير تحول مفهوم فرهنگ در نظام بين‌المللي حقوق بشر و پيوند آن با ارتقاي حقوق فرهنگي بشر بپردازد. اين پويش نشان مي‌دهد كه از زمان تأسيس سازمان ملل متحد تاكنون، مفهوم فرهنگ سه تعبير تكاملي را تجربه كرده است: فرهنگ به‌مثابه فرهنگ نخبگان، فرهنگ به‌مثابه فرهنگ عامه و فرهنگ به‌مثابه سبك زندگي. اين روند رو به تكامل حاكي از توجه روزافزون به اهميت فزاينده تنوع فرهنگي در حقوق بين‌الملل كنوني و درنتيجه ارتقاي حقوق فرهنگي بشر است.