بررسي سميت عصاره‌ي هيدروالكلي هندوانه‌ي كوهي Momordica Charantia بر كبد موش‌هاي سوري نر

مقدمه: هندوانه‌ي كوهي، به علت خاصيت هيپوگلايسميك شهرت دارد و به صورت گسترده در جامعه جهت درمان ديابت استفاده مي‌شود. در اين تحقيق، علاوه بر بررسي ظرفيت آنتي‌اكسيداني گياه و اثر آن بر ظرفيت آنتي‌اكسيداني خون، احتمال هپاتوتوكسيسيتي اين گياه با بررسي شيميايي و هيستولوژيك مورد ارزيابي قرار گرفت. روش‌ها: در اين مطالعه، 70 موش سوري نر با وزن 30-25 گرم وارد مطالعه شدند و به طور تصادفي در 7 گروه قرار گرفتند. موش‌ها به مدت 7 روز در شرايط آزمايشگاهي نگهداري و سپس در روز هشتم دوزهاي مختلف عصاره‌ي هندوانه‌ي كوهي از طريق تزريق داخل صفاقي دريافت كردند. گروه‌‌هاي درمان تك دوز شامل 100، 500، 1000، 2000 و 4000 ميلي‌گرم بر كيلوگرم و گروهي كه يك هفته تحت درمان با دوز 500 ميلي‌گرم بر كيلوگرم به صورت روزانه قرار گرفت. سپس به مدت 72 ساعت موش‌ها تحت نظر بودند و بعد از آن كشته شدند. كبد موش‌ها جهت بررسي هيستولوژي برداشته و تغييرات هيستوپاتولوژيك كبد بررسي شد. سرم موش‌ها نيز از نظر آنزيم‌هاي كبدي (ALP يا Alkaline phosphatase، SGPT يا Serum glutamic-pyruvic transaminase و SGOT يا Serum glutamic oxaloacetic transaminase) بررسي شد. ظرفيت آنتي‌اكسيداني خون و گياه نيز محاسبه شد. يافته‌ها: در كليه‌ي گروه‌هايي كه دارو را به صورت تك دوز دريافت كرده بودند، تغييرات آماري معني‌داري در ميزان آنزيم‌هاي كبدي SGOT، SGPT و ALP و همچنين در مطالعات بافت‌شناسي مشاهده نشد (0/05 P). مقادير آنزيم‌هاي SGOT، SGPT و ALP به ترتيب 0/76 ± 180/8، 54/0 ± 80/6 و 88/0 ± 204/7 بود. ظرفيت آنتي‌اكسيداني هندوانه‌ي كوهي 68 درصد و ظرفيت آنتي‌اكسيداني خون 564 ميكرومول بر ليتر به دست آمد. نتيجه‌گيري: هندوانه‌ي كوهي تا دوز 4000 ميلي‌گرم بر كيلوگرم به صورت تك دوز براي كبد آسيب و سميتي ايجاد نمي‌كند، اما انجام مطالعات بيشتر با دوز‌هاي مختلف دارو پيشنهاد مي‌شود.